Czynny żal w wersji papierowej – zmiana od 5 października 2021 roku

Przypomnijmy …

Instytucja «czynnego żalu» została uregulowana w art. 16 Kodeksu karnego skarbowego (t.j. Dz.U. 2021.408). Złożenie «czynnego żalu» oznacza zawiadomienie przez podatnika właściwego urzędu skarbowego o popełnionym przez niego przestępstwie lub wykroczeniu skarbowym. Umożliwia ono tym samym odstąpienie organu podatkowego od nałożenia kary na podatnika.

Od 1 kwietnia 2020 r. do 4 października 2021 r. niniejsze zawiadomienie podatnicy mogą przesyłać za pośrednictwem poczty lub drogą elektroniczną.

Zobacz artykuł archiwalny:

„Czynny żal” 2020 – w jaki sposób podatnik może go złożyć (aktualizacja)

Ustawa o doręczeniach elektronicznych – co zmienia

W dniu 5 października 2021 r. wejdzie w życie Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. 2020. 2320).

Art. 82 ustawy o doręczeniach elektronicznych zmienia treść art. 116 Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.), który brzmi: „Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu”.

Po nowelizacji art. 116 K.p.k otrzymał nowe brzmienie:

„Art. 116. § 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać oświadczenia, w tym wnioski, na piśmie albo ustnie do protokołu. Za oświadczenie złożone na piśmie uważa się również oświadczenie złożone elektroniczne.

§ 2. Oświadczenie składane elektronicznie opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem  osobistym  i wysyła na adres do doręczeń elektronicznych (…).

§ 3. Oświadczenie złożone elektronicznie włącza się do akt sprawy.”

Przepisy art. 82 ustawy o doręczeniach elektronicznych wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r.

Art. 89 pkt 1 tej ustawy wprowadza zmianę w art. 16 § 4 Kodeksu karnego skarbowego (K.k.s.). W obecnym stanie prawnym art. 16 § 4 zd. pierwsze K.k.s. stanowi: „Zawiadomienie wnosi się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej albo ustnie do protokołu.(…)” .

Od 5 października art. 16 § 4 K.k.s. będzie miał następującą treść: „Zawiadomienie wnosi się na piśmie albo ustnie do protokołu”.

Ustawa zawiera … lukę prawną

Wyżej wymienione regulacje prawne wchodzą w życie w różnym czasie. Oznacza to, że od 5 października 2021 r. podatnik nie może złożyć czynnego żalu elektronicznie. Będzie miał taką możliwość dopiero od 1 października 2029 r. Stanowi to duże utrudnienie dla podatników. Jeżeli jest to pomyłka ustawodawcy, wówczas Ministerstwo Finansów powinno wydać objaśnienia prawne w tym zakresie.

Póki co w mediach znaleźć można jedynie sparafrazowaną odpowiedź Ministerstwa Finansów, mówiącą o tym „że w zakresie doręczeń elektronicznych zawiadomień wynikających z art. 16 par. 4 kks nic się nie zmieni po 5 października 2021 r. Nadal będzie można składać czynny żal zarówno na piśmie w postaci papierowej lub elektronicznej (e-PUAP, e-Urząd Skarbowy) albo ustnie do protokołu”. [1]

O ile do 5 października 2021r. sytuacja nie zostanie jednoznacznie wyjaśniona przez Ministerstwo Finansów, to może się okazać, że elektroniczne złożenie „czynnego żalu” może być ryzykowne i nie wywoła żadnych skutków prawnych.

Małgorzata Gach

Wanda Książek