Prawo podatkowe
Opodatkowanie odsetek przy pożyczkach prywatnych
Pożyczki pomiędzy osobami fizycznymi nie należą do rzadkości. Warto pamiętać, że również takie pożyczki tj. zawierane poza systemem bankowym podlegają opodatkowaniu. Inne są przy tym zasady opodatkowania dla podatników, dla których udzielanie pożyczek stanowi przedmiot działalności gospodarczej, a inne dla osób fizycznych, które jedynie sporadycznie wykorzystują w ten sposób środki prywatne. W poniższym artykule zajmiemy się pożyczkami prywatnymi tj. udzielanymi poza prowadzoną działalnością gospodarczą.
Obraz autorstwa pvproductions na Freepik
Odsetki przy pożyczkach prywatnych – jakie to źródło przychodu
W przypadku pożyczek opodatkowaniu podlegają jedynie odsetki, ponieważ kapitał pożyczek tj. kwota udzielonej pożyczki nie stanowi ani przychodu ani kosztu podatkowego.
Odsetki w przypadku pożyczek prywatnych zaliczane są do przychodów z kapitałów pieniężnych. Stanowi o tym art. 17 ust. 1 pkt. 1) Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 – dalej „Ustawa o PIT”).
Zgodnie z powołanym przepisem:
„Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się: 1) odsetki od pożyczek (…).
Taką kwalifikację potwierdzają także organy podatkowe.
Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 25.02.2025 r. sygn. 0114-KDIP3-1.4011.16.2025.1.EC wskazał, że:
„ (…) odsetki od pożyczek zaliczane są do źródła przychodów z kapitałów pieniężnych. Wyjątek stanowi tylko taka sytuacja, w której udzielenie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej, a czynności te stanowią realizację przedmiotu działalności. Podstawę opodatkowania stanowi przychód bez pomniejszania o koszty jego uzyskania. Przychodów z odsetek nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali”.
Ważne!
Przychód z odsetek powstaje wtedy, gdy odsetki zostaną otrzymane albo postawione do dyspozycji pożyczkodawcy. Jeśli umowa przewiduje naliczanie odsetek, ale pożyczkobiorca ich nie płaci, pożyczkodawca nie rozlicza podatku od kwot, których faktycznie nie uzyskał.
Jaka jest stawka podatku od odsetek w pożyczkach prywatnych
Stawkę podatku określa art. 30a ust. 1 pkt. 1) Ustawy o PIT, który stanowi, że:
„1. Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a: 1) z odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej”.
Podstawą opodatkowania odsetek od pożyczki między osobami fizycznymi jest przychód tj. wartość odsetek, który nie podlega zmniejszeniu z tytułu kosztów uzyskania przychodu.
Czy pożyczkobiorca jest zobowiązany do potrącenia podatku od odsetek
W oparciu o art. 41 ust. 1 zw. z art. 41 ust. 4 Ustawy o PIT, w przypadku pożyczek udzielanych osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą, osobom prawnym i ich jednostkom organizacyjnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej – podmioty te jako pożyczkobiorcy pełnią funkcję płatnika tj. zobowiązane są do potrącenia, oraz zapłaty na rachunek właściwego organu podatkowego 19% podatku od wypłaconych odsetek od pożyczek.
Zasada ta nie obowiązuje natomiast – z braku przepisu prawnego – jeśli pożyczka jest udzielana osobie fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Skutkiem tego do zapłaty podatku od otrzymanych odsetek od pożyczki prywatnej zobowiązany jest pożyczkodawca.
Potwierdza to także Dyrektor KIS w interpretacji o sygn. 0114-KDIP3-1.4011.16.2025.1.EC z dnia 25.02.2025 r. wyjaśniono, że:
„(…) w przypadku, gdy płatnik nie potrąci podatku, obowiązek wykazania w zeznaniu rocznym i odprowadzenia podatku z tego tytułu ciążyć będzie na Panu, zgodnie z art. 45 ust. 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.” Dalej wskazano, że „brak poboru podatku przez płatnika (pożyczkobiorcy) sprawia, że obowiązek podatkowy z tytułu przychodu z odsetek od pożyczki ciążyć będzie na podatniku (Wnioskodawcy jako pożyczkodawcy).”
W jakim zeznaniu podatkowym pożyczkodawca wykazuje przychód z odsetek
Jak wskazano w interpretacji o sygn. 0114-KDIP3-1.4011.16.2025.1.EC z dnia 25.02.2025 r.:
„w zeznaniu rocznym podatnik, w zależności, które z zeznań składa, wykazuje należny podatek dochodowy m.in. z tytułu odsetek od pożyczki, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika. Innymi słowy, kiedy podatnik otrzymuje kwotę przychodu w całości, bez pomniejszenia go o podatek dochodowy przez płatnika, to będzie zobowiązany do wykazania go w składanym zeznaniu rocznym i wykazania należnego, lecz niepobranego wcześniej podatku”.
Rubryki do wpisania tego podatku są ujęte np. w PIT 36, PIT 36L – liniówka – działalność gospodarcza lub PIT 38 – dochody kapitałowe.
Udzielając pożyczki prywatnej pamiętaj o podatku od otrzymanych odsetek, obowiązek ten obciąża pożyczkodawcę.
Stan prawny na dzień 31 marca 2026
Małgorzata Gach – radca prawny i doradca podatkowy, Kancelaria Radcy Prawnego Małgorzata Gach
