Zostańmy w kontakcie

Prawo cywilne

Podział majątku wspólnego po ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej – czy trzeba zapłacić PCC?

W wyniku ustanowienia rozdzielności majątkowej małżonkowie mogą podzielić swój majątek. Czy podział majątku wspólnego małżonków podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Opublikowany

dnia

podział majątku PCC Prawo dla księgowych

Przypomnijmy …

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) – reguluje Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U.2020.815). Zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych zawiera art. 1 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. Niniejszemu podatkowi podlegają:

  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki.

Co z PCC w przypadku podziału majątku wspólnego małżonków?

Podział majątku wspólnego małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ w „art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zostały wymienione umowy dotyczące podziału majątku dorobkowego małżonków, jako podlegające temu podatkowi, to w rezultacie, podział majątku małżeńskiego w związku ze zniesieniem ustawowej wspólności małżeńskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (…)”. [1]

Stanowisko organu interpretacyjnego:

W interpretacji indywidualnej (znak: 2461-IBPB-2-1.4514.554.2016.1.MCZ) wydanej przez Izbę Skarbową w Katowicach w dniu 3 stycznia 2017 r. organ podatkowy wyjaśnił,że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych ani czynność cywilnoprawna, ani orzeczenie sądu, ani też ugoda – będące podstawą spłaty lub dopłaty – przez przeniesienie na rzecz Wnioskodawczyni udziałów we własności nieruchomości dokonanego na skutek podziału majątku wspólnego po rozwodzie, bądź też będące podstawą rozliczenia nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty przez przeniesienie na rzecz Wnioskodawczyni udziałów w należącej do byłego męża nieruchomości – które to rozliczenie jest dokonywane na skutek podziału majątku wspólnego i stanowi integralną część każdego rozstrzygnięcia dotyczącego podziału majątku po rozwodzie.”

Tak samo będzie „w przypadku, gdy na skutek podziału majątku małżeńskiego Wnioskodawczyni uzyska składniki majątku o wartości wyższej aniżeli wynikałoby to z wartości jej udziału w majątku na dzień ustania wspólności majątkowej, nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych”.

Podatnicy pytają o PPC przy podziale majątku wspólnego, organ skarbowy wyjaśnia

  1. Czy uzyskanie (otrzymanie) przez Wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynku na podstawie umowy o podział majątku wspólnego w następstwie zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej (bez spłat i dopłat) stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem organu interpretacyjnego „otrzymanie przez Wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynku na podstawie umowy o podział majątku wspólnego zawartej w następstwie ustanowienia rozdzielności majątkowej, w której nie zostaną przewidziane jakiekolwiek spłaty i dopłaty nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nabycie w wyżej wskazany sposób majątku nie podlega przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i Wnioskodawca z tego tytułu nie będzie zobowiązany do zapłaty tego podatku” – interpretacja indywidualna (znak: 2461-IBPB-2-1.4514.614.2016.1.ASz) wydana w dniu 27 stycznia 2017 r. przez Izbę Skarbową w Katowicach.

  1. Czy kwoty otrzymane od byłego męża z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej przez rozwód podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

W interpretacji indywidualnej z dnia  4 czerwca 2018 r. (znak: 0111-KDIB4.4014.160.2018.3.MCZ) , organ skarbowy stwierdził: „że skoro w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zostały wymienione umowy dotyczące podziału majątku dorobkowego małżonków, jako podlegające temu podatkowi (…) co oznacza, że Wnioskodawczyni z tytułu otrzymania spłaty od byłego męża nie jest zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem otrzymana spłata od byłego męża nie podlega wykazaniu w zeznaniu podatkowym dla potrzeb podatku od czynności cywilnoprawnych”.

Notariusz pobrał 2% podatku od czynności cywilnoprawnych – co teraz?

Podziału majątku wspólnego małżonków „nie należy (…) utożsamiać ze zniesieniem współwłasności w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) tejże ustawy”. [2]  „Są to dwie odrębne czynności oparte na odmiennych regulacjach prawnych (odpowiednio Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) (…) ”. [3]

Przykład z interpretacji indywidualnej:

Na podstawie notarialnej umowy w wyniku podziału majątku wspólnego Wnioskodawczyni „nabyła stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny z obowiązkiem spłaty byłego małżonka. W związku z dokonaną czynnością notariusz jako płatnik pobrał podatek od czynności cywilnoprawnej w kwocie stanowiącej 2% wartości nabytej ponad udział w przedmiocie podziału”.

Zdaniem podatniczki „umowa o podział majątku objętego wcześniej wspólnością ustawową nie stanowi przedmiotu opodatkowania, niezależnie czy jest ona odpłatna, czy też nie, wobec czego pobrany podatek był nienależny i podlega zwrotowi”.

Dyrektor KIS zgodził się z podatniczką i wyjaśnił: „że nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych podział majątku, dokonany w formie aktu notarialnego, będący podstawą spłaty pieniężnej lub dopłaty pieniężnej dokonanej na skutek podziału majątku wspólnego po rozwodzie, które to rozliczenie dokonywane jest na skutek podziału majątku wspólnego i stanowi integralną część każdego rozstrzygnięcia dotyczącego podziału majątku po rozwodzie” – interpretacja indywidualna (znak: 2461-IBPB-2-1.4514.26.2017.1.MD) wydana przez Dyrektora KIS w dniu 22 marca 2017 r.

Co w takiej sytuacji może zrobić podatnik?

Notariusz jako płatnik pobrał PCC, bo strony uznały, że tak będzie bezpiecznej. Chcąc się upewnić wystąpiły o wydanie interpretacji podatkowej. Po potwierdzeniu ich stanowiska przez organ skarbowy mogą składać do urzędu skarbowego wniosek o zwrot nadpłaty podatkowej w PCC.

Podstawa prawna:

Art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U.2020.815).

Objaśnienie:

[1]  Interpretacja indywidualna (znak: 0111-KDIB4.4014.333.2019.3.BD) wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 13 grudnia 2019 r.

[2]  Tamże j.w.

[3] Interpretacja indywidualna (znak: 0111-KDIB2-2.4014.256.2018.2.HS) wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 10 stycznia 2019 r.

Stan prawny na dzień 18 maja 2021 r.

Małgorzata Gach

Wanda Książek

SKLEP

DODATKI DLA SUBSKRYBENTÓW

  • https://dev.prawo-dla-ksiegowych.pl/10-powodow-dla-ktorych-warto-zalozyc-spolke-z-o-o/
  • https://dev.prawo-dla-ksiegowych.pl/dodatki-dla-subskrybentow/
  • https://dev.prawo-dla-ksiegowych.pl/dodatki-dla-subskrybentow/
  • https://dev.prawo-dla-ksiegowych.pl/dodatki-dla-subskrybentow/

Newsletter


Możesz też otworzyć formularz w pełnej formie w nowej karcie przeglądarki. Pamiętaj, że w każdej chwili możesz zrezygnować z otrzymywania newslettera.

Administratorem Danych Osobowych jest Kancelaria Radcy Prawnego Małgorzata Gach z siedzibą w Krakowie (31-560) przy ul. Na Szaniec 17/9 (adres do korespondencji: ul. Bałuckiego 26/2, 30-318 kraków), identyfikująca się numerem NIP: 552 137 70 75, REGON: 3568592096, będąca właścicielem portalu prawo-dla-ksiegowych.pl, z którą jest możliwy kontakt poprzez e-mail: kontakt@prawo-dla-ksiegowych.pl lub m.gach@gach.pl. Informacje dotyczące przetwarzania udostępnionych danych przez Administratora Danych Osobowych znajdują się również w Polityce Prywatności oraz Regulaminie zawartym na portalu prawo-dla-ksiegowych.pl.

ŚLEDŹ TAKŻE

  • podatkiwspolkach.pl
  • prawo-dla-ksiegowych.pl
  • lexagit.pl

Prawo dla księgowych

MASZ PYTANIE?

NOWY E-BOOK W NASZYM SKLEPIENOWY ŁAD

Praca wspólnika na rzecz spółki, powtarzające się świadczenia niepieniężne. Podstawowe aspekty prawne i podatkowe