Ulga mieszkaniowa: W jaki sposób podatnik powinien udokumentować wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe

Artykuł odpowiada na pytanie: W jaki sposób podatnik powinien udokumentować wydatki sfinansowane ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości lub prawa majątkowego przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w celu skorzystania z ulgi mieszkaniowej?

Autor:Małgorzata Gach | Kategoria:PODATKI, | Data: . Tagi: , , , , ,
cele

Przypomnijmy …

Sprzedaż domu lub mieszkania przed upływem pięciu lat od jego nabycia powoduje obowiązek zapłaty 19% podatku dochodowego od osób fizycznych. Podatnik, który nie prowadzi działalności gospodarczej może uniknąć powyższego opodatkowania, jeżeli środki uzyskane z odpłatnego zbycia przeznaczy na własne cele mieszkaniowe nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym miała miejsce sprzedaż [1]. Zamknięty katalog wydatków poniesionych przez podatnika na własne cele mieszkaniowe zawiera art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Zobacz:  

Podatek od sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych przed upływem  pięciu lat – jak można uniknąć jego zapłaty

Własne cele mieszkaniowe – wydatki na remont zakupionego domu lub mieszkania

Dokumentacja zasadności korzystania z ulgi mieszkaniowej – pogląd w orzecznictwie

Stan prawny nieruchomości określają w szczególności dokumenty, które mogą potwierdzić nabycie własności nieruchomości. Będzie to przykładowo  postanowienie sądowe o dziale spadku, akt notarialny darowizny nieruchomości, postanowienie o uregulowaniu współwłasności działki budowlanej

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Lublinie z dnia 18 listopada 2020 r. (sygn.. akt I SA/Lu 412/20) czytamy: „Brak dokumentu stwierdzającego własność/współwłasność nieruchomości i budynku mieszkalnego nie jest brakiem formalnym zeznania podatkowego, ale brakiem o charakterze merytorycznym, wpływającym na ocenę zasadności skorzystania z ulgi mieszkaniowej. Dlatego organ podatkowy ma prawo wezwania do złożenia takiego dokumentu na każdym etapie postępowania”.

Dowód, czym jest

Z art. 180 par. 1  Ordynacji podatkowej [2] wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W ustawie o PIT prawodawca nie podaje w jaki sposób podatnik powinien udokumentować wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe.

W interpretacji  indywidualnej (znak: 0112-KDIL2-1.4011.922.2020.2.KB) z dnia 16 lutego 2021 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) podkreślił, „że w przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych, wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne”, ponieważ „organ podatkowy weryfikujący możliwość skorzystania ze zwolnienia uprawniony jest żądać od podatników przedłożenia dodatkowych dokumentów, z których będzie wynikało kiedy, przez kogo i na co wydatki zostały poniesione”.

Tożsame stanowisko wynika z interpretacji indywidualnej (znak: 0114-KDIP3-1.4011.669.2020.1.AK2) z dnia 29 grudnia 2020 r.

Jakie dokumenty będą dowodami poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe ?

Nie każdy dokument organ podatkowy uzna jako dowód na okoliczność poniesienia wydatków na własne cele mieszkaniowe podatnika.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych „Takimi dowodami, mogłyby być właśnie faktury VAT wystawione na rzecz skarżącego, umowy zlecenia zawarte przez skarżącego co do prac budowlanych wykonanych w określonym czasie dotyczących nieruchomości budynkowej Skarżącego lub inne dokumenty, np. dowody zapłaty, protokoły zdawczo-odbiorcze, których skarżący nie przedstawił, co świadczy, że nie podważył prawidłowości ustaleń organu podatkowego i ich oceny prawnej” –  wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 26 lipca 2018 r. (sygn. akt  II FSK 292/18). Należy podkreślić, że „muszą to być dokumenty poddające się pełnej weryfikacji (kontroli) co do ich wiarygodności” – wyrok WSA  w Szczecinie z dnia 19 października 2017 r.  (sygn.. akt  I SA/Sz 378/17).

Potwierdza to także Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej (znak: 0113-KDIPT2-2.4011.1009.2020.2.KK) z dnia 16 marca 2021 r. [3],  interpretacji indywidualnej (znak: 0112-KDIL2-1.4011.576.2020.3.JK) z dnia 13 listopada 2020 r., interpretacji indywidualnej  (znak: 0114-KDWP.4011.53.2020.3.KP) z dnia 28 sierpnia 2020 r.

W interpretacji indywidualnej (znak: 0114-KDIP3-1.4011.388.2019.2.KP) z dnia 13 września 2019 r. organ skarbowy uznał, że „dokumentami mogą (…)  być również – umowa z wykonawcą na prace budowlane oraz potwierdzenie zapłaty za ich wykonanie – o ile z dokumentów tych jednoznacznie wynika kto, w jakim terminie, jakie wydatki i w jakiej kwocie poniósł. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają wymogu dokumentowania wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe wyłącznie fakturami VAT”.

Jakie dokumenty nie będą dowodami poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe?

W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych:

                            1. „nie stanowi takiego dowodu na okoliczność dokonania określonych wydatków na własne cele mieszkaniowe znajdujący się w aktach sprawy <<Operat szacunkowy>> (…) który jedynie określa szacunkową wartość rynkową nieruchomości budynkowej ani Dziennik budowy, który dowodzi jednie, jaki był harmonogram robót budowlanych (…). Nie dokumentuje on bezpośrednio wydatków przez skarżącego jako podatnika na własne cele mieszkaniowe” – wyrok NSA z dnia 26 lipca 2018 r. (sygn. akt II FSK 292/18),
                            2. „Takich dowodów, które pozwoliłby organom podatkowym na ustalenie, jakie konkretnie wydatki poniósł Skarżący (…) , nie stanowią również akt notarialny z 2008 r. dotyczący zakupu działki gruntu nr […] (nie dotyczy on bowiem roku uzyskania przychodu – 2011 r., czego ustawodawca wymaga w art. 21 ust.1 pkt 131 u.p.d.o.f., tj. wydatkowania przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości), czy też dowody osobowe (zeznania świadka i wyjaśnienia Skarżącego)” – wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 października 2017 r. (sygn.. akt I SA/Sz 378/17),
                            3. „Udokumentowanie wydatku, o którym stanowi art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (…) nie może polegać na stwierdzaniu istnienia jakiegoś faktu lub zdarzenia (jak budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego budynku mieszkalnego) za pomocą środka dowodowego w postaci opinii biegłego, czy zeznania świadka” – wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r. (sygn. akt II FSK 2159/17) [4].

Podsumujmy …

Podatnik, który korzysta z ulgi mieszkaniowej w PIT powinien pamiętać o tym, że urząd skarbowy może go skontrolować. W toku przeprowadzonej kontroli podatnik powinien udokumentować wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży poprzedniej nieruchomości lub prawa majątkowego na własne cele mieszkaniowe. Powinien przedłożyć dowody „z których w sposób niebudzący żadnych wątpliwości będzie wynikało kto, kiedy i jaki wydatek poniósł, czyli np. czy środki uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego faktycznie przeznaczone zostały przez podatnika na własne cele mieszkaniowe. Takimi dokumentami mogą być m.in. faktury VAT bądź też inne dokumenty np. dokumenty z banku dokumentujące spłatę kredytu, które ten fakt mogą potwierdzić”. Tak uznał organ skarbowy w  interpretacji indywidualnej (znak: 0112-KDIL2-1.4011.576.2020.3.JK) wydanej w dniu 13 listopada 2020 r.

W przypadku, gdy podatnik właściwie nie udokumentuje faktu skorzystania z ulgi mieszkaniowej  obowiązany jest do złożenia korekty PIT i zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę.

Podstawa prawna:

Art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2020.1426).

Objaśnienie:

[1] Powyższe wynika z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

[2] Ordynacja podatkowa: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U.2020.1325).

[3] „Takimi dokumentami mogą być m.in. umowy sprzedaży, faktury VAT bądź też inne dokumenty, które ten fakt mogą potwierdzić” – interpretacja indywidualna (znak: 0113-KDIPT2-2.4011.1009.2020.2.KK) z dnia 16 marca 2021 r.

[4] Podobnie uznał NSA w wyroku z dnia 21 października 2016 r. (sygn. akt II FSK 2809/14).

Stan prawny na dzień 27 lipca 2021 roku

Małgorzata Gach

Wanda Książek

Polecane wpisy
Już wychodzisz?

Zanim opuścisz naszą stronę, zerknij do sklepu.

Właśnie pojawił się tam

NOWY E-BOOK

"Ulga badawczo-rozwojowa – koszty kwalifikowane – interpretacje podatkowe"