Prawo podatkowe
Likwidacja spółki z długami – czy powstaje przychód?
Okres pandemii doprowadził w wielu przypadkach do istotnych przetasowań w spółkach prowadzonych przez podatników. W wielu przypadkach skończyć to się musiało niestety wdrożeniem i przeprowadzeniem formalnych procedur likwidacyjnych. Oczywiście optymalnym rozwiązaniem byłoby w takiej sytuacji doprowadzenie do ściągnięcia wszystkich należności i spłacenie wszystkich zobowiązań. Czasami nie jest to jednak możliwe.
Czy likwidacja spółki z długami powoduje powstanie przychodu do opodatkowania?
Polski system podatkowy jest stworzony tak, że wszystkie przypadki nieodpłatnych świadczeń, lub też tylko częściowo odpłatnych świadczeń lub też umorzenia zobowiązań wiążą się z automatu z powstaniem przychodu do opodatkowania.
Likwidacja spółki z długami oznacza de facto, że spółka pomimo obiektywnego obowiązku zapłaty z datą wykreślenia z KRS zostanie zwolniona z obowiązku zapłaty za faktury czy też np. zwrotu zaciągniętych kredytów czy pożyczek. Czy zatem w takiej sytuacji spółka z długami lub też jej wspólnicy winni wykazać przychód do opodatkowania?
Co na to interpretacje podatkowe?
Organy podatkowe prezentują w tym zakresie stanowiska korzystne dla podatników.
Np. w jednej z ostatnich interpretacji podatkowych w tym zakresie Dyrektor KIS w swoim stanowisku z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. 0111-KDIB2-1.4010.503.2021.1.MKU uznał, za prawidłowe stanowisko podatnika, który wskazywał, że:
„wartość niespłaconych zobowiązań Spółki istniejących w momencie wykreślenia Spółki z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie będzie stanowiła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych”.
W uzasadnieniu organ uznał, że w sytuacji wykreślenia z KRS spółki z długami nie można mówić o powstaniu po stronie spółki jakiekolwiek nieodpłatnego (lub częściowo odpłatnego) świadczenia (realnego przysporzenie). Tym samym, nie można mówić o przychodzie z nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Skoro spółka zostanie wykreślona z rejestru żadnego realnego przysporzenia nie będzie mogła otrzymać.
Dodatkowo organ stwierdził, że nie dojdzie w tej sytuacji również do umorzenia zobowiązań. Takie umorzenie/wygaśnięcie może nastąpić na podstawie określnych czynności prawnych w postaci czy to potrącenia wzajemnych wierzytelności, zwolnienia z długu czy odnowienia. W każdym takim przypadku wymagane jest zawarcie umowy – tutaj: umowy pomiędzy spółką a wierzycielem takiej spółki. Jeśli umowa taka nie zostanie zawarta, nie można mówić o umorzeniu zobowiązania a tym samym powstaniu przychodu do opodatkowania.
Analogiczne stanowisko co do podatkowych skutków likwidacji spółki z długami zaprezentował Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 14 kwietnia 2021 r. sygn. 0114-KDIP2-2.4010.45.2021.KL.
W ww. interpretacji Dyrektor KIS uznał za prawidłowe stanowisko podatnika, który wskazywał, że księgi rachunkowe spółki zamyka się m.in. na dzień zakończenia działalności jednostki, w tym również jej sprzedaży, zakończenia likwidacji lub postępowania upadłościowego, o ile nie nastąpiło jego umorzenie. Na ten dzień zobowiązania będą istnieć i jako takie nie spowodują powstania przychodu podatkowego. Wobec powyższego wartość zobowiązań wobec pożyczkodawcy pozostałych w spółce na dzień jej wykreślenia z KRS po zakończeniu likwidacji nie będzie stanowiła dla niej przychodu podatkowego, w szczególności przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych tj. przychodu z tytułu umorzenia zobowiązań. Nie powstanie on na dzień wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców ani na żaden inny dzień.
Analogicznie Dyrektor KIS w interpretacjach z dnia 26 czerwca 2020 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.138.2020.2.AP, z dnia czerwca 2020 r.; sygn. 0111-KDIB1-1.4010.168.2020.1.DK, z dnia 8 maja 2020 r.; sygn. 0114-KDIP2-2.4010.85.2020.1.PP/RK, z dnia 29 kwietnia 2020 r.; sygn. 0114-KDIP2-2.4010.61.2020.1.AS/AG, z dnia 8 kwietnia 2020 r.; sygn. 0114-KDIP2-2.4010.62.2020.1.AG, czy z dnia 22 listopada 2019 r.; sygn. 0111-KDIB2-1.4010.415.2019.2.AT.
Podsumowując powyższe, jeśli na dzień likwidacji spółki i jej wykreślenia z rejestru przedsiębiorców KRS pozostaną w spółce długi/zobowiązania wobec podmiotów trzecich, ich wartość nie będzie stanowić dla wykreślonej spółki przychodu do opodatkowania.
Zaznaczyć jednak trzeba, że inna sytuacja będzie miała miejsce wówczas, jeśli strony tj. spółka oraz wierzyciel zawrą pomiędzy sobą umowę, która skutkować będzie umorzeniem takiego zobowiązania np. w związku z formalnym zawarciem umowy zwolnienia z długu.
Małgorzata Gach
