Aport udziałów spółki z o.o. do spółki holdingowej – opinia zabezpieczająca Szefa KAS

Obraz FlyFin Inc z Pixabay

Stan faktyczny

dawcami była grupa osób fizycznych prowadzących własne działalności gospodarcze, które następnie skonsolidowały w jednej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – spółce operacyjnej. W 2022 r. utworzono holding w formie spółki z o.o. (dalej „Holding”), który miał pełnić funkcję wehikułu inwestycyjno-sukcesyjnego.

Planowane działania obejmowały wniesienie aportem (tj. wkładem niepieniężnym) wszystkich udziałów tej operacyjnej spółki do Holdingu. W zamian wspólnicy mają otrzymać udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Holdingu.

Ostatecznie „Holding stanie się właścicielem spółek prowadzących działalności operacyjne oraz podmiotem prowadzącym działalność inwestycyjną”.

Jako cele działań wskazano m.in. konsolidację majątku rodzinnego, przygotowanie sukcesji międzypokoleniowej, centralizację zarządzania majątkiem, dywersyfikację inwestycji i ułatwienie finansowania przyszłych projektów. Zaznaczono również, że nie jest planowana natychmiastowa sprzedaż wniesionych udziałów na rzecz zewnętrznego inwestora.

Aport udziałów spółki z o.o. do spółki holdingowej – potencjalne skutki podatkowe

Przede wszystkim należy rozważyć skutki podatkowe na gruncie ustawy o PIT [2], gdyż wniesienie wkładu niepieniężnego co do zasady rodzi przychód z kapitałów pieniężnych, chyba że spełnione są warunki neutralności podatkowej na gruncie art. 24 ust. 8a-8c ww. ustawy. Mowa jest tutaj o neutralnej podatkowo wymianie udziałów, która skutkuje tym, że podmiot wnoszący wkład niepieniężny w postaci udziałów czy akcji do spółki kapitałowej nie jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego, jeśli spółka uzyskująca taki wkład uzyskuje bezwzględną większość głosów w spółce, której udziały lub akcje są nabywane (lub dochodzi do zwiększenia posiadanej ilości głosów).

Analogicznie sytuacja kształtuje się w świetle ustawy o CIT [3], ponieważ wniesienie wkładu może generować przychód po stronie spółki, chyba że zastosowanie znajdą także przepisy o neutralności podatkowej takiej wymiany udziałów, tj. art. 12 ust. 4d, 11 i 12 ustawy o CIT – wtedy do powstania przychodu nie dojdzie.

Jeżeli chodzi natomiast o podatek od czynności cywilnoprawnych, ustawodawca wyłączył opodatkowanie w art. 2 pkt 6 lit. c tiret 2 ustawy o PCC [4]. Wnioskodawcy chcieli się upewnić, że taki aport nie spowoduje obowiązku zapłaty PIT, CIT ani PCC przy zachowaniu ustawowych warunków.

Neutralna podatkowo wymiana udziałów – jaka geneza

Przepisy prawne wprowadzające neutralność podatkową wymiany udziałów wynikają z dyrektyw unijnych. Dzięki implementacji tzw. Merger Directive [5], w polskim porządku prawnym w określonych sytuacjach skorzystać można z neutralności podatkowej na gruncie ustawy o PIT bądź CIT.

Trzeba równocześnie mieć na uwadze słowa Szefa KAS, iż:

„Przewidziane w tym zakresie przez ustawy o podatkach dochodowych preferencje, nie znajdą zastosowania, gdy podatnik dokonuje operacji wyłącznie w celu skorzystania z tych preferencji, są to tzw. małe klauzule unikania opodatkowania.”

W tym przypadku stwierdzono, że korzyści podatkowe są zgodne z opisanymi okolicznościami, zaś sama wymiana udziałów nastąpi z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych.

Z kolei dzięki wdrożeniu Dyrektywy 2008/7/WE [6] zastosować można wyłączenia z PCC – tutaj, jeżeli transakcja wymiany udziałów, w której do spółki kapitałowej wnosi się w ramach aportu udziały innej spółki kapitałowej, spowoduje uzyskanie w niej większości praw głosu bądź gdy spółka posiada już większość głosów w tej spółce – wówczas podwyższenie kapitału zakładowego spółki, która otrzymuje wkład niepieniężny – nie podlega opodatkowaniu PCC.

Aport udziałów spółki z o.o. do spółki holdingowej – stanowisko Szefa KAS

Analizując przedstawioną we wniosku planowaną operację, Szef KAS zidentyfikował możliwość uzyskania pewnych korzyści podatkowych.

Jednakże uznał, że sam fakt istnienia korzyści podatkowych nie przesądza automatycznie o zastosowaniu klauzuli ogólnej dotyczącej unikania opodatkowania.

Według jego oceny, Wnioskodawcy dostatecznie wykazali uzasadnione przyczyny ekonomiczne, począwszy od konsolidacji aktywów przez przygotowanie do sukcesji aż po centralizację zarządzania celem ułatwienia przyszłych inwestycji.

Na tej podstawie uznano, że uzyskanie korzyści podatkowych nie leżało u źródła operacji i nie było jej głównym celem. Tym samym nie stwierdzono występowania cech „sztuczności” w całej procedurze, w tym m.in. brak rozdzielania czynności na etapy.

Znaczenie praktyczne

Tak ujęta opinia zabezpieczająca wskazuje na możliwość skorzystania z reguł neutralności podatkowej w procesie restrukturyzacji majątkowej z udziałem spółki holdingowej, o ile podejmowane działania są ekonomicznie i gospodarczo uzasadnione oraz właściwie przeprowadzone.

Opinia ta może być wskazówką dla osób rozważających sukcesję rodzinną. Mimo to pamiętać trzeba, że opinia zabezpieczająca odnosi się tylko do przedstawionego stanu faktycznego, zaś każda jego istotna zmiana może spowodować inną ocenę organów. Tym samym przykładowo, szybka sprzedaż wniesionych do spółki holdingowej udziałów zewnętrznemu inwestorowi może spowodować powstanie obowiązków podatkowych w oparciu o at. 119a Ordynacji podatkowej.

Objaśnienia:

[1] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.).

[2] Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.).

[3] Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 z późn. zm.)

[4] Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 z późn. zm.)

[5] Dyrektywa Rady 2009/133/WE z dnia 19 października 2009 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego (wersja ujednolicona) (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 310, str. 34 z późn. zm.).

[6] Dyrektywa Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotycząca podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE. L. z 2008 r. Nr 46, str. 11 z późn. zm.).

Stan prawny aktualny na dzień 5 października 2025 r.

Julia Lewandowska – prawnik w Kancelarii Radcy Prawnego Małgorzaty Gach