Sprzedaż samochodu po wykupie z leasingu. Kiedy trzeba zapłacić podatek dochodowy? (3)

Image from Magnific

Przeczytaj poprzednie części:

• Sprzedaż samochodu po wykupie z leasingu. Kiedy trzeba zapłacić podatek dochodowy? (1)
• Sprzedaż samochodu po wykupie z leasingu. Kiedy trzeba zapłacić podatek dochodowy? (2)

Sprzedaż samochodu po wykupie z leasingu – skutki sprzedaży

W tej części przedstawiamy praktyczne skutki podatkowe sprzedaży samochodu, która zostanie uznana za przychód z działalności gospodarczej.

Wyjaśniamy, w jaki sposób sprzedaż rozlicza podatnik opodatkowany według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wskazujemy również, kiedy podatek oblicza się od dochodu, a kiedy od całego przychodu ze sprzedaży, oraz czy cena wykupu samochodu może pomniejszyć podstawę opodatkowania.

Omawiamy także sytuację samochodów wykupionych przed 2022 r. oraz wyjaśniamy, dlaczego skutki sprzedaży na gruncie podatku VAT wymagają odrębnej analizy.

W jaki sposób sprzedaż jest opodatkowana?

Jeżeli sprzedaż samochodu zostanie zakwalifikowana jako przychód z działalności gospodarczej, sposób rozliczenia zależy od formy opodatkowania właściwej dla tego źródła przychodów.

Skala podatkowa

Przychód ze sprzedaży jest rozliczany w ramach działalności gospodarczej opodatkowanej według skali (12% / 32%). [8]

Opodatkowaniu podlega dochód, a więc co do zasady przychód pomniejszony o prawidłowo ustalone koszty uzyskania przychodów.

Możliwość i wysokość rozpoznania kosztu wykupu samochodu należy jednak ocenić odrębnie, z uwzględnieniem dokumentów, sposobu wcześniejszego rozliczenia wydatku oraz ogólnych regulacji dotyczących kosztów podatkowych.

Podatek liniowy

Jeżeli właściwą formą rozliczenia jest podatek liniowy, dochód podlega opodatkowaniu według stawki 19 procent. [9]

Również w tym przypadku należy osobno ustalić, czy i w jakiej wysokości wydatek poniesiony na wykup może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

W przypadku ryczałtu przychód, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT, podlega opodatkowaniu według stawki 3 procent  [7].

Podatek jest liczony od przychodu. Podatnik nie pomniejsza go o cenę wykupu ani o inne koszty uzyskania przychodów.

Jeżeli zatem samochód zostanie sprzedany za 80 000 zł, ryczałt wyniesie 2 400 zł. Cena, za którą podatnik wcześniej wykupił samochód, nie pomniejszy podstawy opodatkowania.

Co z samochodami wykupionymi przed 2022 r.?

Omawiane w poprzednich częściach zasady opodatkowania sprzedaży samochodów wykupionych z leasingu nie obejmują wszystkich pojazdów niezależnie od daty ich nabycia. Ustawodawca wprowadził przepis przejściowy, zgodnie z którym art. 10 ust. 2 pkt 4 oraz art. 14 ust. 2 pkt 19 ustawy o PIT mają zastosowanie wyłącznie do składników majątku nabytych po 31 grudnia 2021 r. Oznacza to, że sześcioletni okres dotyczy samochodów wykupionych z leasingu od 1 stycznia 2022 r. [2]

W przypadku samochodu wykupionego najpóźniej 31 grudnia 2021 r. zastosowanie mogą znaleźć zasady obowiązujące przed wejściem w życie zmian. Jeżeli wykup został dokonany do majątku prywatnego, a samochód po wykupie nie został wprowadzony do działalności gospodarczej, jego sprzedaż była traktowana jako odpłatne zbycie rzeczy należącej do majątku prywatnego. Sprzedaż dokonana po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpił wykup, co do zasady nie powodowała powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT.

Przykładowo, jeżeli samochód został wykupiony do majątku prywatnego 15 listopada 2021 r., półroczny termin należało liczyć od końca listopada 2021 r. Po jego upływie sprzedaż samochodu mogła nastąpić bez obowiązku zapłaty podatku dochodowego i bez wykazywania tej transakcji w zeznaniu rocznym. Jeżeli natomiast sprzedaż nastąpiła przed upływem pół roku, opodatkowaniu podlega dochód, czyli różnica między przychodem ze sprzedaży a kosztami nabycia samochodu i ewentualnymi udokumentowanymi nakładami.

Decydujące znaczenie ma przy tym data wykupu samochodu, ponieważ dopiero w tym momencie dochodzi do przeniesienia własności pojazdu z leasingodawcy na korzystającego.

Nie jest natomiast rozstrzygająca data zawarcia umowy leasingu. Jeżeli więc umowę leasingu podpisano przed 2022 r., ale samochód został wykupiony dopiero od 1 stycznia 2022 r., zastosowanie znajdą już nowe przepisy i sześcioletni okres.

Należy również pamiętać, że możliwość zastosowania półrocznego terminu dotyczyła przede wszystkim wykupu rzeczywiście dokonanego do majątku prywatnego. Jeżeli samochód po wykupie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, był amortyzowany albo nadal wykorzystywany i rozliczany w działalności gospodarczej, jego późniejsza sprzedaż mogła zostać zakwalifikowana jako przychód z działalności na podstawie innych przepisów.

Należy więc pamiętać, że sama data wykupu przed 2022 r. nie przesądza zatem automatycznie o braku opodatkowania. Konieczne jest także ustalenie, jaki charakter miał wykup oraz w jaki sposób samochód był wykorzystywany po nabyciu.

Podatek VAT wymaga odrębnej analizy

Omawiane interpretacje dotyczą podatku dochodowego od osób fizycznych. Kwalifikacja sprzedaży na gruncie VAT wymaga odrębnego ustalenia, czy sprzedający działa w odniesieniu do konkretnej transakcji jako podatnik VAT oraz czy samochód należał do majątku przedsiębiorstwa.

Nie należy automatycznie zakładać, że skoro sprzedaż stanowi przychód z działalności na gruncie PIT, to zawsze musi być również opodatkowana VAT.

Nie należy także przyjmować odwrotnego założenia, że prywatny wykup zawsze wyłącza VAT. Znaczenie ma całokształt okoliczności, w tym sposób przeznaczenia samochodu po wykupie, wcześniejsze odliczenia oraz faktyczne wykorzystywanie pojazdu.

Podsumowanie

• Jeżeli sprzedaż samochodu stanowi przychód z działalności gospodarczej, sposób jej opodatkowania zależy od formy opodatkowania stosowanej przez podatnika. Przy skali podatkowej oraz podatku liniowym opodatkowaniu podlega dochód, natomiast możliwość zaliczenia ceny wykupu do kosztów wymaga odrębnej oceny.
• Podatnik rozliczający działalność ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych płaci podatek według stawki 3 procent od całej ceny sprzedaży samochodu. Przychodu nie pomniejsza się o cenę wykupu ani o inne poniesione wydatki.
• Samochody wykupione do majątku prywatnego najpóźniej 31 grudnia 2021 r. mogą podlegać wcześniejszym zasadom. Ich sprzedaż po upływie pół roku, licząc od końca miesiąca wykupu, mogła nie powodować powstania przychodu podlegającego PIT, pod warunkiem że pojazd nie został po wykupie wprowadzony do działalności gospodarczej.
• Skutki sprzedaży samochodu na gruncie VAT należy oceniać niezależnie od rozliczenia PIT. Zakwalifikowanie sprzedaży jako przychodu z działalności gospodarczej w PIT nie oznacza automatycznie obowiązku naliczenia VAT, podobnie jak prywatny wykup nie zawsze wyłącza opodatkowanie VAT.

Przypisy

[2] Art. 51 ustawy z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm. [7] Art. 12 ust. 1 pkt 7 lit. e ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. [8] Art. 14 ust. 2 pkt 19 w związku z art. 9a ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych [9] Art. 30c ust. 1 w związku z art. 9a ust. 2 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podstawa prawna

1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 z późn. zm.).
3. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.).

 

Stan prawny aktualny na 2 października 2026

Klaudia Sołtysik – aplikantka radcowska w Kancelarii Radcy Prawnego Małgorzaty Gach w Krakowie