członek rady nadzorczej pracownikiem Prawo dla księgowych

Czy członek rady nadzorczej spółki może być jednocześnie jej pracownikiem?

W niektórych przypadkach w spółkach, w których funkcjonuje rada nadzorcza (obligatoryjna w spółkach akcyjnych, generalnie fakultatywna w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością) powstać może problem tego czy takie osoby mogą być zatrudnione w spółce na podstawie umowy o pracę. Czy zatem członek rady nadzorczej może być pracownikiem spółki?

Co na temat członka rady nadzorczej jako pracownika mówią przepisy prawa?

W ty zakresie ważne są regulacje art. 387 K.s.h. (dotyczy spółki akcyjnej, oraz art. 214 K.s.h. który dotyczy spółki z o.o. – o analogicznej treści). Z art. 387 K.s.h. dotyczącego łączenia stanowisk wynika, że:

„1. Członek zarządu, prokurent, likwidator, kierownik oddziału lub zakładu oraz zatrudniony w spółce główny księgowy, radca prawny lub adwokat nie może być jednocześnie członkiem rady nadzorczej.

2. Przepis § 1 stosuje się również do innych osób, które podlegają bezpośrednio członkowi zarządu albo likwidatorowi.

Czytaj więcej

Jedyny członek zarządu a umowa o pracę w spółce

Prezes Zarządu generalnie może mieć podpisaną ze spółką umowę o pracę. Zaznaczyć tylko należy, że zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, umowa o pracę wiąże się z pewnym aspektem podporządkowania czy podległości przełożonemu.

W przypadku umów o pracę zawieranych z osobą będącą jedynym członkiem zarządu trudno raczej mówić o istnieniu stosunku podporządkowania.

Problem ten został także dostrzeżony przez orzecznictwo sądowe. Orzecznictwo to wskazuje, że gdyby przyjąć w takim stanie faktycznym możliwość zawierania umowy o pracę z jedynym członkiem zarządu, to byłoby to w istocie wprowadzenie podporządkowania pracownika „samemu sobie”, co pojęciowo pozostaje wykluczone

Szczególnie istotny jest tutaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.12.1996 roku, II UKN 37/96, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8.03.1995 roku, I PZP 7/95). Tutaj szczególnie rozpoznawano stan faktyczny, w którym jedyny członek zarządu pozostawał jednocześnie jedynym wspólnikiem takiej spółki z o o.o., w której miał być zatrudniony. Podkreślano, że w nawiązanym w takich warunkach stosunku prawnym brakuje elementu podporządkowania, stanowiącego konstytutywną (niezbędną) cechę stosunku pracy.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w przywołanym wyroku, dotyczy to zarówno sytuacji, w której umowa jest zawierana przez spółkę reprezentowaną przez wspólnika jako członka jednoosobowego zarządu takiej spółki, jak również przy pomocy pełnomocników. Umowy te zostały bowiem faktycznie zawarte z samym sobą i można im przypisać chęć obejścia ustawy (art. 58 kc), a także złożenie oświadczenia woli dla pozoru (art. 83 kc). Uznaje się również, że umowa taka jest nieważna i nie może być konwalidowana „potwierdzeniem” (ze strony pełnomocnika Spółki) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5.02.1997 roku, II UKN 86/96).

Natomiast z orzecznictwa zdaje się płynąć wniosek, że w przypadku zawarcia umowy o pracę w konfiguracji, w której spółka z o.o. ma dwóch członków zarządu, zaś umowa o pracę jest podpisywana tylko z jedną z tych osób będącą jednocześnie prezesem zarządu – umowa taka jest ważna.

SN uznaje zawarcie takiej umowy za skuteczną prawnie jeśli przy zawieraniu tej umowy zachowane będą elementy konstrukcyjne stosunku pracy, o których mowa w art. 22 K.p.

SN w wyroku z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II UK 20/11, stwierdził, że w takim przypadku podległość wobec pracodawcy (spółki z o.o.) wyraża się w respektowaniu uchwał wspólników i wypełnianiu obowiązków płynących z Kodeksu spółek handlowych. Można uznać, że praca wykonywana przez członka zarządu (jednego z dwóch wspólników) jest świadczona wówczas na rzecz i ryzyko odrębnego podmiotu prawa – spółki z o.o. Członek zarządu poddany jest ekonomicznej zależności od swojego pracodawcy (spółki), a jego wynagrodzenie nie jest pokrywane wyłącznie z jego kapitału (co dotyczy sytuacji, gdy udziały w spółce są rozłożone po połowie bądź w zbliżony sposób).

Zatem w każdym przypadku, w którym Prezes Zarządu Twojej spółki mówi o zawarciu ze spółką umowy o pracę – trzeba przeanalizować regulacje prawne w danej sytuacji faktycznej.

Czytaj więcej

Jak zatrudnić Prezesa zarządu?

W toku działalności spółki z o.o. lub akcyjnej prędzej czy później pojawić się może pytanie o optymalny sposób wypłaty wynagrodzenia na rzecz Prezesa Zarządu.

Zatrudnienie Prezesa Zarządu

Zatrudnienie Prezesa Zarządu może być zrealizowane w różny sposób, przy różnym obciążeniu podatkowym oraz Zusowiskim. W każdym przypadku wybór metody „optymalnej” wymaga ustalenia co tak na prawdę jest istotne dla zarządu, jaka jest jego dotychczasowa sytuacja, jak wyobraża on sobie działanie na przyszłość.

Czytaj więcej

Wynagrodzenie w umowie o pracę zawsze w kwocie brutto

Określając wynagrodzenie w umowie o pracę, bardzo często dla uproszczenia podawana jest kwota netto, czyli przypadająca pracownikowi do wypłaty.

Nie jest to jednak prawidłowe podejście. Trzeba przecież pamiętać, że obok kwoty do wypłaty są powiązane także inne wartości tj. np. składki ubezpieczeniowe przypadające od wynagrodzenia czy pokrywane przez pracodawcę czy też podatek. Są to zatem elementy, które składają się na wartość brutto.

Sam Kodeks pracy nie precyzuje, jak właściwie poprawnie wynagrodzenie powinno być podawane w umowach o pracę.

(więcej…)

Czytaj więcej