prokurent dla przedsiębiorcy Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Prokurent dla przedsiębiorcy – nowa regulacja prawna

30 kwietnia br. weszły w życie przepisy statuujące tzw. Konstytucję Biznesu. Jedną z istotniejszych zmian jest wprowadzenie możliwości ustanowienia przez przedsiębiorcę wpisanego do CEiDG prokurenta.

Dotychczas możliwość ustanowienia prokurenta – rodzaj generalnego pełnomocnika – miały tylko podmioty wpisane do KRS. Więcej na ten temat pisałam w artykule pt. „Czy warto ustanowić prokurenta”.

Co zmieniło się po 30 kwietnia 2018 r.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia Prawa przedsiębiorców (ustawa ta zastąpiła dawną Ustawę o swobodzie działalności gospodarczej) także przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej może ustanowić prokurenta.

Udzielenie oraz wygaśnięcie prokury podlega wpisowi do CEIDG, jej ustanowienie wymaga formy pisemnej, zaś uprawnienia prokurenta ustanowionego przez przedsiębiorcę są analogiczne jak prokurenta ustanowionego przez spółki na podstawie dotychczasowych przepisów.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami – prokura wygasa w związku z wykreśleniem przedsiębiorcy z CEiDG a także w przypadku przekształcenia przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę z o.o. lub akcyjną.

Prokurent dla przedsiębiorcy – do czego faktycznie uprawnia prokura?

Przepisy mówią, że prokurent uprawniony jest do wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Może zatem generalnie w całości prowadzić przedsiębiorstwo osoby fizycznej.

Z mocy jednak przepisów Kodeksu cywilnego (art. 1091 K.c.) prokurent nie może dokonać zbycia przedsiębiorstwa, dokonać czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości. Zatem najważniejsze czynności prawne zostały z prokury wyłączone i dokonać jej może tylko przedsiębiorca lub ustanowiony do tych czynności konkretnie pełnomocnik.

Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że uprawnienia wynikające z prokury są bardzo szerokie, dlatego też należy kontrolować czynności prokurenta, a w przypadku problemów zawsze można prokurenta odwołać.

Oczywiście obok prokury możliwe jest ustanowienia na dotychczasowych zasadach pełnomocnika.

Dla jasności warto wiedzieć jaka jest różnica pomiędzy pełnomocnictwem a prokurą. Zapraszam do przeczytania dwóch artykułów w tym zakresie:

Pełnomocnictwo i prokura – czym się różnią (cz.1)

Pełnomocnictwo i prokura – czym się różnią (cz.2)

Czytaj więcej

Czy prokurent w spółce płaci składki ZUS?

Obok obligatoryjnego zarządu spółki kapitałowe powołują także czasami prokurentów. O rodzajach prokury i o tym do czego uprawnia prokura była już mowa w jednym z wcześniejszych wpisów na blogu pt. Czy warto ustanowić prokurenta.

Powołanie prokurenta to jedno, ale także i prokurent za wykonywane przez siebie działania powinien uzyskiwać jakieś wynagrodzenie. W innym przypadku pewnie trzeba byłoby analizować kwestię tego, czy aby po stronie spółki nie pojawia się przychód z nieodpłatnych świadczeń, skoro spółka powinna była coś zapłacić a faktycznie nie zapłaciła.

I tutaj pojawia się wskazane na wstępie pytanie „Czy prokurent w spółce płaci składki ZUS”?

Oczywista wiele zależy od tego w jaki sposób prokurent powiązany jest ze spółką. Czy umową o pracę, umową zlecenia czy w inny sposób.

Najczęściej sposób „zatrudnienia” prokurenta w spółce jest prosty. Wystarczy uchwała wszystkich członków zarządu i jednoczesne wskazanie w takiej uchwale wysokości wynagrodzenia dla prokurenta spółki.

A zatem w takiej sytuacji czy prokurent w spółce płaci składki ZUS?

Odpowiedź w chwili obecnej jest taka, że ani przepisy Ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 963 z późn. zm.) ani też regulacje zawarte w Ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 12793 z późn. zm.) nie przewidują oskładkowania wynagrodzeń wypłacanych prokurentom spółki na podstawie uchwały powołującej ich do pełnienia takiej funkcji. Chodzi w tym względzie zarówno o brak podstaw do potrącania zarówno składek emerytalno-rentowych jak i składek na ubezpieczenie społeczne.

Zgadza się z takim stanowiskiem także Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W interpretacji z dnia 6.07.2016 r. (sprawa sygn. DI/100000/43/739/2016), ZUS wskazał m.in. że: „Prokurent spółki może wykonywać swoje obowiązki zarówno na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej jak i na podstawie innego stosunku prawnego (np. na podstawie samego wyboru przez właściwy organ spółki). O powyższym decydują strony umowy poprzez złożenie oświadczeń woli o stosownej treści bądź organ spółki w formie uchwały podjętej w tym zakresie. Zatem w odniesieniu do prokurenta otrzymującego wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji wyłącznie na podstawie uchwały np. zarządu spółki nie powstaje obowiązek opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Taki bowiem tytuł nie został wymieniony w treści dyspozycji wyżej cytowanego art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz powiązanym art. 11 i 12 tej ustawy. Tym samym wynagrodzenie wypłacone prokurentowi z tytułu pełnionej funkcji na podstawie samego powołania nie będzie podlegało obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne”.

Małgorzata Gach

 

Czytaj więcej

Czy warto ustanowić prokurenta

Z takim pytaniem może się spotkać każdy księgowy.

Czy zatem warto ustanowić prokurenta, nadto kto może go ustanowić i co taki prokurent może faktycznie robić.

Zaczynając od początku prawna regulacja dotycząca prokury oraz prokurenta została ujęta przede wszystkim w przepisach Kodeksu cywilnego (art. 1091 – 1099 Kodeksu cywilnego), część regulacji dotycząca głównie powołania oraz odwołania prokury uregulowana jest także w przepisach Kodeksu spółek handlowych.

Prokura stanowi rodzaj pełnomocnictwa, jednakże o dość specyficznym charakterze.

(więcej…)

Czytaj więcej