prokurent dla przedsiębiorcy Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Prokurent dla przedsiębiorcy – nowa regulacja prawna

30 kwietnia br. weszły w życie przepisy statuujące tzw. Konstytucję Biznesu. Jedną z istotniejszych zmian jest wprowadzenie możliwości ustanowienia przez przedsiębiorcę wpisanego do CEiDG prokurenta.

Dotychczas możliwość ustanowienia prokurenta – rodzaj generalnego pełnomocnika – miały tylko podmioty wpisane do KRS. Więcej na ten temat pisałam w artykule pt. „Czy warto ustanowić prokurenta”.

Co zmieniło się po 30 kwietnia 2018 r.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia Prawa przedsiębiorców (ustawa ta zastąpiła dawną Ustawę o swobodzie działalności gospodarczej) także przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej może ustanowić prokurenta.

Udzielenie oraz wygaśnięcie prokury podlega wpisowi do CEIDG, jej ustanowienie wymaga formy pisemnej, zaś uprawnienia prokurenta ustanowionego przez przedsiębiorcę są analogiczne jak prokurenta ustanowionego przez spółki na podstawie dotychczasowych przepisów.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami – prokura wygasa w związku z wykreśleniem przedsiębiorcy z CEiDG a także w przypadku przekształcenia przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę z o.o. lub akcyjną.

Prokurent dla przedsiębiorcy – do czego faktycznie uprawnia prokura?

Przepisy mówią, że prokurent uprawniony jest do wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Może zatem generalnie w całości prowadzić przedsiębiorstwo osoby fizycznej.

Z mocy jednak przepisów Kodeksu cywilnego (art. 1091 K.c.) prokurent nie może dokonać zbycia przedsiębiorstwa, dokonać czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości. Zatem najważniejsze czynności prawne zostały z prokury wyłączone i dokonać jej może tylko przedsiębiorca lub ustanowiony do tych czynności konkretnie pełnomocnik.

Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że uprawnienia wynikające z prokury są bardzo szerokie, dlatego też należy kontrolować czynności prokurenta, a w przypadku problemów zawsze można prokurenta odwołać.

Oczywiście obok prokury możliwe jest ustanowienia na dotychczasowych zasadach pełnomocnika.

Dla jasności warto wiedzieć jaka jest różnica pomiędzy pełnomocnictwem a prokurą. Zapraszam do przeczytania dwóch artykułów w tym zakresie:

Pełnomocnictwo i prokura – czym się różnią (cz.1)

Pełnomocnictwo i prokura – czym się różnią (cz.2)

Czytaj więcej

certyfikat rezydencji podatkowej Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Certyfikat rezydencji podatkowej – jaka jest dopuszczalna forma?

W przypadku niektórych płatności dokonywanych przez polskich rezydentów podatkowych na rzecz podmiotów z siedzibą poza granicami RP może być konieczne pobranie tzw. podatku u źródła. Może to mieć miejsce w przypadku wypłaty np. odsetek, przychodów z praw autorskich, usług doradczych, księgowych czy usług prawnych. Polskie przepisy podatkowe przewidują, że w takich przypadkach pobiera się na terenie RP podatek u źródła (tj. przy wypłacie) wg stawki 10% lub 20%.

Ważne jest jednak, że ww. regulacje trzeba stosować z uwzględnieniem postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zatem jeśli RP jest stroną takiej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, wówczas możliwe jest zastosowanie takiej stawki podatkowej jaka jest przewidziana w takiej umowie lub też nawet zwolnienia od opodatkowania.

Po co potrzebny jest certyfikat rezydencji podatkowej

I tutaj pojawia się wątek certyfikatu rezydencji podatkowej. Otóż zgodnie z naszymi przepisami podatkowymi certyfikat rezydencji podatkowej stanowi zaświadczenie o miejscu siedziby podatnika dla celów podatkowych wydane przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca siedziby podatnika”.

Polski rezydent podatkowy jako płatnik może zatem nie pobierać zryczałtowanego podatku w Polsce w ogóle bądź też może go pobrać w niższej stawce, jednakże jest to możliwe tylko pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania, siedziby podatnika, będącego odbiorcą płatności, właśnie na podstawie uzyskanego od niego certyfikatu rezydencji.

Czytaj więcej

zaniżona cena sprzedaży Małgorzata Gach

Zaniżona cena sprzedaży udziałów lub akcji – wspólny problem sprzedawcy i kupującego

Sprzedając akcje lub udziały w spółce masz oczywiście nadzieję na to, że uzyskasz satysfakcjonującą cenę sprzedaży. Cena ta jest ustalana przez strony a na jej wysokość mogą mieć wpływ różne okoliczności. Trzeba przy tym podkreślić, że zgodnie z zasadami wynikającymi z naszych ustaw podatkowych cena sprzedaży udziałów lub akcji powinna być rynkowa. Co jednak jeśli mamy do czynienia z zaniżoną ceną sprzedaży?

Zaniżona cena sprzedaży a sprzedający

Przepisy obu ustaw o podatkach dochodowych przewidują konieczność stosowania także w przypadku sprzedaży udziałów lub akcji takiej ceny, która odpowiadać ma generalnie cenom stosowanym w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Oczywiście w przypadku operacji na udziałach lub akcjach – poza akacjami notowanymi na giełdzie może być problem z obiektywnym ustaleniem wartości rynkowych.

Wyjątkiem mogą być sytuacje kiedy już wcześniej dokonywane były w porównywalnych warunkach operacje na ww. walorach, względnie jeśli podatnik dysponuje wyceną niezależnego podmiotu zajmującego się zawodowo taką działalnością. Dane z tych transakcji lub dokumentacji mogą pomóc przy ustaleniu wartości rynkowej udziałów lub akcji.

Uważać natomiast należy na sprzedaż po wartości nominalnej udziałów lub akcji lub też poniżej tej wartości – szczególnie jeśli sprzedaż dotyczy dochodowego podmiotu.

Pod kątem podatkowym, ważne jest natomiast, że jeśli organ podatkowy z jakichś przyczyn uzna, iż cena sprzedaży udziałów lub akcji jest zaniżona może wezwać podatnika do zmiany wysokości ceny albo wskazania przyczyn ustalenia ceny na określonym poziomie. W razie niesatysfakcjonującej odpowiedzi lub braku odpowiedzi albo też braku zmiany ceny sprzedaży – organ podatkowy ma prawo do ustalenia ceny z uwzględnieniem opinii biegłego. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający.

W takim stanie rzeczy liczyć się zatem należy z wydaniem decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym łącznie z odsetkami za zwłokę. Oczywiście nawet jeśli taka decyzja zostanie wydana nie należy się poddawać, tylko dalej walczyć.

Zaniżona cena sprzedaży a kupujący

W przypadku zaniżenia ceny sprzedaży udziałów lub akcji problem może się pojawić także po stronie kupującego (inwestora).

Różnica wartości może być bowiem potraktowana przez organy podatkowe jako przychód z tytułu częściowo nieodpłatnego świadczenia i opodatkowana podatkiem dochodowym.

Organy podatkowe mogą bowiem przyjąć w tym zakresie, że nabywca dokonując zakupu udziałów lub akcji zapłacił mniej, a zatem zaoszczędził na wydatku. W konsekwencji ów zaoszczędzony wydatek winien stanowić dla niego przychód do opodatkowania.

Podsumowując, ze względu na możliwe skutki podatkowe należy z uwagą określać cenę sprzedaży udziałów lub akcji – tak aby nie narazić się na negatywne skutki podatkowe. Dotyczy to zarówno sprzedającego jak i kupującego.

Czytaj więcej

Faktura wystawiona przez wspólnika do spółki osobowej Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Czy faktura wystawiona przez wspólnika do spółki osobowej jest kosztem podatkowym?

Zgodnie z obecną treścią art. 23 ust. 1 pkt 10) Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „PIT”) nie uważa za koszt uzyskania przychodów wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, natomiast w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników.

Czy zatem faktura wystawiona przez jednego ze wspólników do spółki osobowej nie będzie jej kosztem uzyskania przychodów?

Organy podatkowe generalnie dopuszczają możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wynagrodzenia wypłacanego wspólnikowi spółki osobowej świadczącemu na jej rzecz usługi w ramach prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej.

Z interpretacji Dyrektora IS w Katowicach z 22.11.2010 r. (IBPBI/1/415-842/10/AB) wynika, że wydatki poniesione przez spółkę komandytową na zakup usług prawniczych od wspólnika, świadczonych w ramach prowadzonej przez niego indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej, będą mogły stanowić koszt uzyskania przychodu spółki, a tym samym i wspólnika, w wysokości obliczonej proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku spółki.

Inne korzystne interpretacje to np. interpretacje: Dyrektora IS w Poznaniu w z 15.11.2016 r., ILPB1/415-924/13-2/AP; Dyrektora IS w Łodzi z 23.5.2013 r., IPTPB1/415-169/13-2/KO oraz z 16.6.2016 r., 1061-IPTPB1.4511.279.2016.2.KO; Dyrektora IS w Warszawie z 9.5.2013 r., IPPB1/415-176/13-2/M oraz z 6.7.2016 r., IPPB1/4511-552/16-2/KS1; Dyrektora IS w Katowicach z 28.8.2014 r., IBPBI/1/415-691/14/AB).

Także z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w  Bydgoszczy z dnia 14.10.2016 r. sygn. ITPB3/4511-294/16-2/AD wynika, że:

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (praktykę lekarską) oraz jest wspólnikiem spółki komandytowej, której przedmiotem jest świadczenie usług leczniczych. Wnioskodawca jako przedsiębiorca, podpisał umowę zlecenia ze spółką komandytową, której jest wspólnikiem. Umowa ta dotyczy świadczenia usług leczniczych (lekarza ginekologa położnika). W ostatnim dniu każdego miesiąca Wnioskodawca wystawia fakturę za wykonywane usługi lecznicze. Zauważyć należy, że w sytuacji gdy jeden ze wspólników będący wspólnikiem spółki komandytowej świadczy usługi dla tej spółki, jako odrębny podmiot prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek, to transakcje zawierane z ww. spółką następują w oparciu o stosunek prawny łączący dwa odrębne podmioty gospodarcze, a nie stosunek oparty o umowę zawartą na podstawie przepisów prawa pracy. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Podstawą powyższych stanowisk jest okoliczność, że transakcje zawierane między wspólnikiem a spółką następują w oparciu o stosunek prawny łączący de facto dwa odrębne podmioty gospodarcze. Zatem zdaniem organów (przeważające stanowisko) nie występuje tutaj zatem wątek „pracy” wspólnika w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 10) u.p.d.f.

Czytaj więcej

prokurent odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Czy prokurent spółki ponosi odpowiedzialność z art. 299 K.s.h.

Kto ponosi odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. ?

Zgodnie z art. 299 K.s.h. § 1 Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. § 2. Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego wierzyciel nie poniósł szkody. § 3. Przepisy § 1 i § 2 nie naruszają przepisów ustanawiających dalej idącą odpowiedzialność członków zarządu. § 4. Osoby, o których mowa w § 1, nie ponoszą odpowiedzialności za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie, gdy prowadzona jest egzekucja przez zarząd przymusowy albo przez sprzedaż przedsiębiorstwa, na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstał w czasie prowadzenia egzekucji”.

Na tej podstawie bezdyskusyjna jest odpowiedzialność członków zarządu. Wiecj

Czytaj więcej