zaniżona cena sprzedaży Małgorzata Gach

Zaniżona cena sprzedaży udziałów lub akcji – wspólny problem sprzedawcy i kupującego

Sprzedając akcje lub udziały w spółce masz oczywiście nadzieję na to, że uzyskasz satysfakcjonującą cenę sprzedaży. Cena ta jest ustalana przez strony a na jej wysokość mogą mieć wpływ różne okoliczności. Trzeba przy tym podkreślić, że zgodnie z zasadami wynikającymi z naszych ustaw podatkowych cena sprzedaży udziałów lub akcji powinna być rynkowa. Co jednak jeśli mamy do czynienia z zaniżoną ceną sprzedaży?

Zaniżona cena sprzedaży a sprzedający

Przepisy obu ustaw o podatkach dochodowych przewidują konieczność stosowania także w przypadku sprzedaży udziałów lub akcji takiej ceny, która odpowiadać ma generalnie cenom stosowanym w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Oczywiście w przypadku operacji na udziałach lub akcjach – poza akacjami notowanymi na giełdzie może być problem z obiektywnym ustaleniem wartości rynkowych.

Wyjątkiem mogą być sytuacje kiedy już wcześniej dokonywane były w porównywalnych warunkach operacje na ww. walorach, względnie jeśli podatnik dysponuje wyceną niezależnego podmiotu zajmującego się zawodowo taką działalnością. Dane z tych transakcji lub dokumentacji mogą pomóc przy ustaleniu wartości rynkowej udziałów lub akcji.

Uważać natomiast należy na sprzedaż po wartości nominalnej udziałów lub akcji lub też poniżej tej wartości – szczególnie jeśli sprzedaż dotyczy dochodowego podmiotu.

Pod kątem podatkowym, ważne jest natomiast, że jeśli organ podatkowy z jakichś przyczyn uzna, iż cena sprzedaży udziałów lub akcji jest zaniżona może wezwać podatnika do zmiany wysokości ceny albo wskazania przyczyn ustalenia ceny na określonym poziomie. W razie niesatysfakcjonującej odpowiedzi lub braku odpowiedzi albo też braku zmiany ceny sprzedaży – organ podatkowy ma prawo do ustalenia ceny z uwzględnieniem opinii biegłego. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o 33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi zbywający.

W takim stanie rzeczy liczyć się zatem należy z wydaniem decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej w podatku dochodowym łącznie z odsetkami za zwłokę. Oczywiście nawet jeśli taka decyzja zostanie wydana nie należy się poddawać, tylko dalej walczyć.

Zaniżona cena sprzedaży a kupujący

W przypadku zaniżenia ceny sprzedaży udziałów lub akcji problem może się pojawić także po stronie kupującego (inwestora).

Różnica wartości może być bowiem potraktowana przez organy podatkowe jako przychód z tytułu częściowo nieodpłatnego świadczenia i opodatkowana podatkiem dochodowym.

Organy podatkowe mogą bowiem przyjąć w tym zakresie, że nabywca dokonując zakupu udziałów lub akcji zapłacił mniej, a zatem zaoszczędził na wydatku. W konsekwencji ów zaoszczędzony wydatek winien stanowić dla niego przychód do opodatkowania.

Podsumowując, ze względu na możliwe skutki podatkowe należy z uwagą określać cenę sprzedaży udziałów lub akcji – tak aby nie narazić się na negatywne skutki podatkowe. Dotyczy to zarówno sprzedającego jak i kupującego.

Czytaj więcej

Faktura wystawiona przez wspólnika do spółki osobowej Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Czy faktura wystawiona przez wspólnika do spółki osobowej jest kosztem podatkowym?

Zgodnie z obecną treścią art. 23 ust. 1 pkt 10) Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „PIT”) nie uważa za koszt uzyskania przychodów wartości własnej pracy podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, natomiast w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki niebędącej osobą prawną – także małżonków i małoletnich dzieci wspólników.

Czy zatem faktura wystawiona przez jednego ze wspólników do spółki osobowej nie będzie jej kosztem uzyskania przychodów?

Organy podatkowe generalnie dopuszczają możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wynagrodzenia wypłacanego wspólnikowi spółki osobowej świadczącemu na jej rzecz usługi w ramach prowadzonej indywidualnej działalności gospodarczej.

Z interpretacji Dyrektora IS w Katowicach z 22.11.2010 r. (IBPBI/1/415-842/10/AB) wynika, że wydatki poniesione przez spółkę komandytową na zakup usług prawniczych od wspólnika, świadczonych w ramach prowadzonej przez niego indywidualnej pozarolniczej działalności gospodarczej, będą mogły stanowić koszt uzyskania przychodu spółki, a tym samym i wspólnika, w wysokości obliczonej proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku spółki.

Inne korzystne interpretacje to np. interpretacje: Dyrektora IS w Poznaniu w z 15.11.2016 r., ILPB1/415-924/13-2/AP; Dyrektora IS w Łodzi z 23.5.2013 r., IPTPB1/415-169/13-2/KO oraz z 16.6.2016 r., 1061-IPTPB1.4511.279.2016.2.KO; Dyrektora IS w Warszawie z 9.5.2013 r., IPPB1/415-176/13-2/M oraz z 6.7.2016 r., IPPB1/4511-552/16-2/KS1; Dyrektora IS w Katowicach z 28.8.2014 r., IBPBI/1/415-691/14/AB).

Także z interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w  Bydgoszczy z dnia 14.10.2016 r. sygn. ITPB3/4511-294/16-2/AD wynika, że:

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (praktykę lekarską) oraz jest wspólnikiem spółki komandytowej, której przedmiotem jest świadczenie usług leczniczych. Wnioskodawca jako przedsiębiorca, podpisał umowę zlecenia ze spółką komandytową, której jest wspólnikiem. Umowa ta dotyczy świadczenia usług leczniczych (lekarza ginekologa położnika). W ostatnim dniu każdego miesiąca Wnioskodawca wystawia fakturę za wykonywane usługi lecznicze. Zauważyć należy, że w sytuacji gdy jeden ze wspólników będący wspólnikiem spółki komandytowej świadczy usługi dla tej spółki, jako odrębny podmiot prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek, to transakcje zawierane z ww. spółką następują w oparciu o stosunek prawny łączący dwa odrębne podmioty gospodarcze, a nie stosunek oparty o umowę zawartą na podstawie przepisów prawa pracy. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Podstawą powyższych stanowisk jest okoliczność, że transakcje zawierane między wspólnikiem a spółką następują w oparciu o stosunek prawny łączący de facto dwa odrębne podmioty gospodarcze. Zatem zdaniem organów (przeważające stanowisko) nie występuje tutaj zatem wątek „pracy” wspólnika w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 10) u.p.d.f.

Czytaj więcej