umorzenie udziałów w spółce zo.o. Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Na czym polega umorzenie udziałów w spółce z o.o. (cz. 1)

Każdy z pewnością słyszał o sprzedaży udziałów w spółce z o.o. W przypadku takiej sprzedaży sprawa jest prosta a mianowicie jeden wspólnik spółki przenosi za odpowiednią cenę udziały w danej spółce na inną osobę. Kupujący taki udział staje się zatem wspólnikiem. Na czym jednak polega inne działanie na udziałach a mianowicie umorzenie udziałów w spółce z o.o.?

Umorzenie udziałów w spółce z o.o. polega w uproszczeniu na unicestwieniu części udziałów składających na kapitał zakładowy takiego podmiotu.

Po co umarzać udziały w spółce z o.o.

Zwykle umorzenie udziałów w spółce z o.o. następuje w związku ze zmianami w zakresie udziałowców spółki (np. celem jest aby udziały w spółce posiadał jeden wspólnik, ale nie posiada on wystarczającej ilości środków na odkupienie udziałów od pozostałych wspólników), czy dla przeprowadzenia zmian restrukturyzacyjnych (np. jeśli w miejsce jednego wspólnika ma wejść inny wspólnik).

Czasami – tam gdzie np. jest przewidziane umorzenie przymusowe lub automatyczne, chodzić może o stworzenie mechanizmów eliminujących ze spółki np. wspólników prowadzących działalność konkurencyjną, lub takich których udział w spółce jest jakiś sposób zawarunkowany.

Jakie są rodzaje umorzenia?

Przepisy Kodeksu spółek handlowych wymieniają trzy formuły umorzenia.

Pierwsza z nich to tzw. umorzenie dobrowolne, które dokonuje się w drodze nabycia przez spółkę od wspólnika określonej ilości udziałów za określonym wynagrodzeniem (aczkolwiek w ramach umorzenia dobrowolnego o ile wspólnik wyrazi na to zgodę może zostać przeprowadzone także nieodpłatne umorzenie udziałów).

Generalnie umowa nabycia udziałów własnych przez spółkę w celu umorzenia wygląda praktycznie analogicznie do zwykłej umowy sprzedaży. Winna jednak zostać zawarta w oparciu o upoważnienie wynikające z uchwały zgromadzenia wspólników a nabywcą staje się nie inna osoba ale sama spółka. Cel nabycia jest także jasno określony i niezmienny.

Czytaj więcej

50% koszty uzyskania przychodów Małgorzata Gach Kancelaria Gach Mizińska

Możliwe rozszerzenie listy zawodów uprawniających do 50% kosztów uzyskania przychodów

We wpisie z grudnia 2017 r. informowałam o zmianie zapisów w zakresie możliwości stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów do przychodów niektórych twórców, sygnalizując jednocześnie, że nasz ustawodawca podatkowy chyba zapomniał o kilku zawodach czy profesjach o niewątpliwe twórczym charakterze.

Zdaje się, że Ministerstwo Finansów stało się adresatem szeregu skarg i wniosków w tym zakresie, ponieważ obecnie procedowana jest zmiana art. 22 ust. 9b Ustawy o PIT. Chodzi tu o projekt z dnia 18 stycznia 2018 r. ustawy o zmianie ustaw o podatkach dochodowych.

Najbardziej istotne – projektowane na chwile obecną zmiany w zakresie stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów – polegać mają na objęciu wyższymi kosztami:

Czytaj więcej

Odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. a odpowiedzialność w spółce akcyjnej

Jedną z najbardziej istotnych kwestii w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej jest temat odpowiedzialności za zobowiązania. W przypadku spółek najbardziej komfortową sytuację zapewnia funkcjonowanie we ramach spółek kapitałowych tj. spółki z o.o. lub akcyjnej. Spółki te odpowiadają za swoje zobowiązania własnym majątkiem, zaś akcjonariusze czy wspólnicy mogą utracić co najwyżej równowartość zainwestowanych środków. Różnica polega natomiast na możliwej odpowiedzialności z art. 299 K.s.h. członków zarządu w spółce z o.o. w porównaniu z odpowiedzialnością członków zarządu w spółce akcyjnej.

Odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. w spółce z o.o.

Art. 299 K.s.h. wprowadza wyraźną zasadę zgodnie, z którą odpowiedzialność za zobowiązania spółki ponosić mogą także członkowie zarządu spółki z o.o.

Odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. w spółce z o.o. może wchodzić w grę wówczas jeśli egzekucja zobowiązań z majątku spółki okaże się bezskuteczna tj. nie będzie możliwości uzyskania należności przez kontrahentów z majątku spółki.

Odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. jest przy tym odpowiedzialnością solidarną członków zarządu. Mogą się oni zwolnić z tej odpowiedzialności jeśli wykażą, że we właściwym czasie zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości lub wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.

Jeśli chodzi o sytuację wierzycieli to na podstawie tego przepisu muszą oni wykazać jedynie to, że egzekucja z majątku takiej spółki okazała się bezskuteczna. Nie wykazują winy lub innych okoliczności. Jest to niewątpliwe uproszczenie w dochodzeniu roszczeń dotyczących spółki z o.o. przeciwko członkom zarządu.

Spółka akcyjna a odpowiedzialność członków zarządu

Analogicznego przepisu brak w przypadku spółki akcyjnej.

Nie oznacza to jednak braku odpowiedzialności członków zarządu a jedynie konieczność przejścia na typowe zasady odpowiedzialności.

W ich przypadku podstawą odpowiedzialności może być np. art. 415 K.c. Zgodnie z tym przepisem Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”.

Tylko, że w przypadku spółki akcyjnej – dochodzący roszczeń na podstawie tego przepisu od członków zarządu spółki akcyjnej musi wykazać, że poniósł szkodę, na czym ona polegała, jaki był rozmiar tej szkody oraz, że szkoda powstała na skutek zawinionego zachowania członka zarządu spółki akcyjnej. Elementy te, a w szczególności ten ostatni mogą być trudne do wykazania. Ciężar dowodowy ciąży w tym przypadku na wierzycielu.

Podsumowując powyższe, odpowiedzialność z art. 299 K.s.h. obowiązująca w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością powoduje, że w spółkach z o.o. znacznie prościej jest dochodzić zobowiązań spółki od członków zarządu. W przypadku spółek akcyjnych sytuacja dla wierzycieli jest znacznie mniej korzysta, opiera się bowiem na zasadach ogólnych wymagającym wykazania m.in. zawinionego działania po stronie członków zarządu.

Czytaj więcej

Nowe koszty uzyskania przychodów przy przeniesieniu praw autorskich

Począwszy od 1 stycznia 2018 r. obowiązywać będą nieco zmienione zasady dotyczące odliczania 50% kosztów uzyskania przychodów przy przeniesieniu praw autorskich do różnego typu utworów.

Nowa opublikowana już ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz, U. 2017 poz. 2175) przewiduje w tym zakresie dwie istotne zmiany a mianowicie:

Czytaj więcej

kontrakty menadżerskie Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Kontrakty menadżerskie a VAT – interpretacja ogólna Ministra Finansów

Jakiś czas temu pisałam o kontrakcie menadżerskim czyli umowie o zarządzanie przedsiębiorstwem lub też jego częścią. Dla przypomnienia, przychody z tego rodzaju umów nawet jeśli umowy takie są zawierane z przedsiębiorcami prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą – są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt. 9) Ustawy o PIT).

Taka kwalifikacja pociąga za sobą ważne skutki. A mianowicie menadżer „zatrudniony” na podstawie takiej umowy może odliczyć jako koszty uzyskania przychodów jedynie niewielkie kwoty – analogicznie jak pracownicy, nadto przychody takie muszą być opodatkowane wg skali podatkowej. Kontrakty menadżerskie nie mogą być zatem opodatkowane podatkiem liniowym wg stawki 19%.

Przy czym nie można jeszcze pomijać opodatkowania podatkiem VAT. W tym zakresie ważny jest art. 15 ust. 3 pkt. 3 ustawy o podatku VAT.

Przepis ten określa, że za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą nie uznaje się m.in. czynności: z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Jeśli zatem kontrakt menadżerski będzie spełniał wskazane wyżej warunki to znaczy, że menadżer nie występuje tutaj w charakterze podatnika VAT, a zatem, że umowa taka pozostaje poza zakresem tej ustawy o podatku VAT.

W tym temacie wypowiedział się ostatnio Minister Finansów w interpretacji ogólnej z dnia 6.10.2017 r. sygn. PT3.8101.11.2017.

Interpretacja ta odnosiła się wprawdzie wprost do (usług) zarządzania świadczonych przez członków zarządu na podstawie umów zawartych w związku z regulacjami ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami, ale nie ma przeszkód do stosowania jej w przypadku „zwykłych” kontraktów menadżerskich.

W interpretacji tej Minister wskazał, że uznanie kontaktu menadżerskiego za pozostającego poza zakresem ustawy o VAT wymaga łącznego spełnienia trzech warunków. Otóż umowa stron musi zawierać postanowienia dotyczące:

  1. warunków wykonywania tych czynności (warunek pierwszy) oraz
  2. wynagrodzenia (warunek drugi) oraz
  3. odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich (warunek trzeci).

Zawsze najbardziej wątpliwy był pkt. 3 – natomiast zgodnie z interpretacją MF:

„Warunek będzie spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie spółki, a nie po stronie faktycznego wykonawcy (zarządzającego), co wyklucza samodzielny charakter jego działalności. Warunek będzie także spełniony gdy dana umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności”.

W konsekwencji, jeśli umowa przewiduje wyłączenie odpowiedzialności menadżera w stosunku do podmiotów trzecich, a przenosi tę odpowiedzialność na spółkę – taki kontrakt menadżerski pozostawał będzie poza zakresem podatku VAT.

Czytaj więcej

darowizna przedsiębiorstwa Prawo dla księgowych Kancelaria Prawna Gach, Mizińska

Darowizna przedsiębiorstwa jako sposób na przekazanie majątku dzieciom

W chwili obecnej jedną z form przekazania przedsiębiorstwa dzieciom pozostaje darowizna przedsiębiorstwa.

Niestety taka darowizna nie zapewnia bezproblemowej sukcesji prawnej i podatkowej, ale dopóki ustawodawca nie wprowadzi odrębnych regulacji prawnych (istnieją plany aby zaczęły one obowiązywać od 1.01.2018 r.) – przedsiębiorca ma raczej małe pole do manewru.

Darowizna przedsiębiorstwa dla dzieci jest jeszcze o tyle pozytywna, że czynność taka dokonana na rzecz najbliższych członków rodziny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Tj. generalnie darowizna przedsiębiorstwa na rzecz osób najbliższych podlega opodatkowaniu tym podatkiem ale może skorzystać ze zwolnienia od tego podatku – warunkiem jest oczywiście zawiadomienie o tym nabyciu naczelnika właściwego organu podatkowego w terminie 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego tj. generalnie zawarcia umowy darowizny.

Umowa darowizny przedsiębiorstwa może być zwolniona od podatku od spadków i darowizn, jeśli zostaje dokonana na rzecz wyraźnie wskazanych osób. Chodzi tutaj darowiznę przedsiębiorstwa na rzecz małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Ostatnio Dyrektor Krajowej Informacji Podatkowej zajmował się ciekawym tematem. Otóż powstało pytanie czy darowizna przedsiębiorstwa dokonana na rzecz syna i córki przedsiębiorcy, którzy zawarli umowę spółki cywilnej także może skorzystać ze zwolnienia od opodatkowania.

Organ w interpretacji z dnia 18 października 2017 r., sygn.  0111-KDIB4.4015.120.2017.2.BJ – potwierdził stanowisko podatnika i wskazał, że:

Czytaj więcej

Przekształcenie działalności w spółkę – czy trzeba zapłacić jakiś podatek?

Swego czasu pisałam na blogu o ogólnych zasadach przekształcenia działalności w spółkę oraz o tym co takie przekształcenie może dać przedsiębiorcy.

Dzisiaj kilka słów o tym, czy decydując się na przekształcenie działalności w spółkę możesz być zobowiązany do zapłaty jakiegoś podatku.

Przekształcenie działalności w spółkę – podatek dochodowy po stronie przedsiębiorcy

Przekształcenie działalności w spółkę nie wiąże się z powstaniem po stronie przedsiębiorcy podlegającego przekształceniu dochodu do opodatkowania.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawierają regulacji wprowadzającej opodatkowanie tego typu przekształcenia. Tego typu transakcja nie może być także traktowana jako wiążąca się z wniesieniem działalności podatnika jako aportu (wkładu niepieniężnego) do jednoosobowej spółki kapitałowej tj. spółki z o.o. czy akcyjnej.

Przekształcenie działalności w spółkę – podatek dochodowy po stronie jednoosobowej spółki kapitałowej  

Przekształcenie działalności w spółkę nie rodzi także powstania obowiązku podatkowego po stronie spółki kapitałowej jaka powstanie z przekształcenia przedsiębiorcy.

Art. 12 ust. 4 pkt. 4) Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, że „nie zalicza się do przychodów podatkowych kwot przeznaczonych na utworzenie kapitału zakładowego w spółce kapitałowej”. Także w przypadku jeśli część wartości majątku przedsiębiorcy zostanie zapisana na kapitale zapasowym spółki kapitałowej – ww. wartość także nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Czytaj więcej

Czy prokurent w spółce płaci składki ZUS?

Obok obligatoryjnego zarządu spółki kapitałowe powołują także czasami prokurentów. O rodzajach prokury i o tym do czego uprawnia prokura była już mowa w jednym z wcześniejszych wpisów na blogu pt. Czy warto ustanowić prokurenta.

Powołanie prokurenta to jedno, ale także i prokurent za wykonywane przez siebie działania powinien uzyskiwać jakieś wynagrodzenie. W innym przypadku pewnie trzeba byłoby analizować kwestię tego, czy aby po stronie spółki nie pojawia się przychód z nieodpłatnych świadczeń, skoro spółka powinna była coś zapłacić a faktycznie nie zapłaciła.

I tutaj pojawia się wskazane na wstępie pytanie „Czy prokurent w spółce płaci składki ZUS”?

Oczywista wiele zależy od tego w jaki sposób prokurent powiązany jest ze spółką. Czy umową o pracę, umową zlecenia czy w inny sposób.

Najczęściej sposób „zatrudnienia” prokurenta w spółce jest prosty. Wystarczy uchwała wszystkich członków zarządu i jednoczesne wskazanie w takiej uchwale wysokości wynagrodzenia dla prokurenta spółki.

A zatem w takiej sytuacji czy prokurent w spółce płaci składki ZUS?

Odpowiedź w chwili obecnej jest taka, że ani przepisy Ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 963 z późn. zm.) ani też regulacje zawarte w Ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 12793 z późn. zm.) nie przewidują oskładkowania wynagrodzeń wypłacanych prokurentom spółki na podstawie uchwały powołującej ich do pełnienia takiej funkcji. Chodzi w tym względzie zarówno o brak podstaw do potrącania zarówno składek emerytalno-rentowych jak i składek na ubezpieczenie społeczne.

Zgadza się z takim stanowiskiem także Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W interpretacji z dnia 6.07.2016 r. (sprawa sygn. DI/100000/43/739/2016), ZUS wskazał m.in. że: „Prokurent spółki może wykonywać swoje obowiązki zarówno na podstawie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej jak i na podstawie innego stosunku prawnego (np. na podstawie samego wyboru przez właściwy organ spółki). O powyższym decydują strony umowy poprzez złożenie oświadczeń woli o stosownej treści bądź organ spółki w formie uchwały podjętej w tym zakresie. Zatem w odniesieniu do prokurenta otrzymującego wynagrodzenie za pełnienie tej funkcji wyłącznie na podstawie uchwały np. zarządu spółki nie powstaje obowiązek opłacania z tego tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Taki bowiem tytuł nie został wymieniony w treści dyspozycji wyżej cytowanego art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz powiązanym art. 11 i 12 tej ustawy. Tym samym wynagrodzenie wypłacone prokurentowi z tytułu pełnionej funkcji na podstawie samego powołania nie będzie podlegało obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne”.

Małgorzata Gach

 

Czytaj więcej