procedura anonimowego zgłaszania Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Od 13 lipca 2018 r. każde biuro rachunkowe powinno posiadać procedurę anonimowego zgłaszania

Od dzisiaj czyli 13 lipca 2018 r. wchodzą w życie przepisy nowej ustawy z dnia 1 marca 2018 r o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2018 r poz. 723). Ustawa ta zastąpiła obowiązującą poprzednio Ustawę 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2017 r. poz. 1049). Jakie znaczenie przepisy nowej Ustawy dla biur rachunkowych? I co właściwie kryje się pod pojęciem procedura anonimowego zgłaszania?

Pranie pieniędzy a biura rachunkowe

Zarówno poprzednia jak i obecna ustawa nadaje biurom rachunkowym, a zasadniczo podmiotom prowadzących działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, status tzw. podmiotów obowiązanych.

Status taki wiąże się z koniecznością realizacji pewnych obowiązków mających pomóc Państwu identyfikować przypadki, w których mogło mieć miejsce pranie brudnych pieniędzy lub finansowanie terroryzmu. Praktycznie może chodzić raczej o „pranie pieniędzy” niż temat terroryzmu. To pierwsze, przynajmniej z poziomu biur rachunkowych mogłoby być prostsze do ustalenia.

Ważne jest przy tym, że nie chodzi w tym przypadku bynajmniej o tropienie tzw. szarej strefy ale o przestępstwo prania pieniędzy określone w art. 299 Kodeksu karnego. W uproszczeniu chodzi tutaj w szczególności o wprowadzanie do obrotu pieniędzy lecz nie tylko (mogą to być inne wartości majątkowe) pochodzących z popełnienia czynu zabronionego. Może tu chodzić o pieniądze z handlu narkotykami, z działań korupcyjnych, sutenerstwa itp.

Obowiązki biur rachunkowych, w tym posiadania procedury anonimowego zgłaszania

Zarówno poprzednia jak i obecna ustawa wymagają w zakresie dokumentacyjnym od biur rachunkowych posiadania specjalnej procedury postępowania w zakresie identyfikacji, analizy i monitoringu klientów pod kątem prania pieniędzy czy finansowania terroryzmu (art. 50 aktualnej ustawy). Powinna ona także zawierać zasady prowadzenia rejestrów i zgłaszania operacji pieniężnych, jeśli takowe byłyby realizowane w imieniu klientów przez biuro rachunkowe.

Czytaj więcej

odpowiedzialność solidarna Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Co to jest odpowiedzialność subsydiarna w spółce osobowej ?

Księgowi zajmujący się spółkami osobowymi mogą się spotkać z pojęciem „odpowiedzialność subsydiarna”. Co to jest odpowiedź subsydiarna w spółce osobowej i kiedy możemy mieć z nią do czynienia?

Odpowiedzialność subsydiarna – regulacja prawna

Generalnie w spółkach osobowych – inaczej niż w przypadku spółek kapitałowych, gdzie odpowiedzialność wspólników za zobowiązania samej spółki jest generalnie wyłączona – wspólnicy takich spółek nie są od takiej odpowiedzialności zwolnieni.

Przepis podstawowy w tym zakresie stanowi, że:

„§ 1. Wierzyciel spółki może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika w przypadku, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (subsydiarna odpowiedzialność wspólnika).

2. Przepis § 1 nie stanowi przeszkody do wniesienia powództwa przeciwko wspólnikowi, zanim egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna.

3. Subsydiarna odpowiedzialność wspólnika nie dotyczy zobowiązań powstałych przed wpisem do rejestru”. (art. 31 K.s.h.).

Co oznacza zatem „odpowiedzialność subsydiarna” wspólnika w spółce osobowej

Patrząc na ww. przepis ewentualna odpowiedzialność wspólnika spółki osobowej za jej zobowiązania względem podmiotów trzecich może mieć miejsce dopiero wtedy kiedy nie będzie możliwości ściągnięcia tych kwot z majątku samej spółki.

Wierzyciel spółki musi zatem najpierw skierować egzekucję do majątku spółki, a gdy ta nie doprowadzi do zaspokojenia jego długu, może skierować egzekucję do dowolnie wybranego wspólnika, do kilku z nich albo do wszystkich wspólników.

W tym ostatnim przypadku mamy do czynienia zatem z odpowiedzialnością solidarną. Znajduje to wyraz w przepisie art. 22 k.s.h. Z  przepisu tego wynika, że za zobowiązania spółki jawnej wspólnik odpowiada bez ograniczenia, całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami i ze spółką, właśnie w sposób subsydiarny.

Pocieszające jest zatem w tym wszystkim, że odpowiedzialność spółki za jej zobowiązania jest generalnie odpowiedzialnością pierwotną, ewentualna odpowiedzialność wspólników (solidarna) jest odpowiedzialnością w gruncie rzeczy wtórną. Wynika to w szczególności z faktu, ze jakkolwiek spółki osobowe nie mają odrębnej osobowości prawnej, to przecież mają własny majątek, mogą nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Logiczne jest zatem, aby to spółka swoim własnym majątkiem ponosiła odpowiedzialność finansową za zobowiązania, a dopiero w braku środków czy majątków – jej wspólnicy.

Czytaj więcej

skarga pauliańska Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Skargę pauliańską stosuje się też w podatkach

Instytucja tzw. skargi pauliańskiej regulowana jest w przepisach Kodeksu cywilnego. Jest ona wykorzystywana generalnie przez wierzycieli, którzy poprzez pewne roszady majątkowe dłużnika zostali pozbawieni możliwości wyegzekwowania należnych im kwot. Skoro bowiem dłużnik odpowiada swoim majątkiem za zobowiązania wobec podmiotów trzecich, to mogłoby się wydawać, że zbycie majątku osobom trzecim, w szczególności w drodze darowizny na rzecz najbliższych członków rodziny może temat zakończyć. Jako, że brak majątku to i brak możliwości zaspokojenia wierzycieli.

Skarga pauliańska – ważny instrument prawny

Na przypadki, o których mowa powyżej ustawodawca wymyślił jednak sposób. Jest to właśnie wskazana powyżej skarga pauliańska. W razie pozytywnego zakończenia postępowania wszczętego przez wierzyciela prowadzi ona do tego skutku, że wierzyciel pomimo przesunięcia określonych składników majątkowych dłużnika do osób trzech, będzie miał możliwość zaspokojenia swoich roszczeń właśnie z tych przedmiotów z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi ww. osoby trzeciej. Jego sytuacja ulegnie zatem znacznemu polepszeniu.

Czytaj więcej

uchwała w sprawie dalszego istnienia spółki Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Uchwała w sprawie dalszego istnienia spółki

Czasami po sporządzeniu sprawozdania finansowego spółki okazuje się, że spółka zanotowała dość istotną stratę. W pewnych przypadkach może to się wiązać z koniecznością niezwłocznego zwołania zgromadzenia wspólników dla podjęcia uchwały w sprawie dalszego istnienia spółki.

Z czego wynika obowiązek podjęcia uchwały w sprawie dalszego istnienia spółki

W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podstawę stanowi art. 233 K.s.h. Stanowi on o tym, że jeśli z bilansu wynika, że strata spółki przewyższa kwotę stanowiącą sumę kapitału zapasowego oraz kapitału rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego – wówczas to powinna zostać podjęta przez wspólników uchwała w sprawie dalszego istnienia spółki.

Odpowiednikiem tego przepisu w przypadku spółki akcyjnej jest art. 397 K.s.h. Różnica polega na tym, że w przypadku spółki akcyjnej uchwała w sprawie dalszego istnienia spółki powinna zostać podjęta, jeśli wartość straty przewyższy sumę kapitału zapasowego, rezerwowego oraz jedną trzecią kapitału zakładowego.

Co powinna regulować uchwała w sprawie dalszego istnienia spółki

W pierwszym rzędzie trzeba wskazać, że celem zwołania zgromadzenia na którym będzie podejmowana uchwała w sprawie dalszego istnienia spółki jest generalnie poinformowanie wspólników o nieszczególnie dobrej sytuacji finansowej firmy. To do wspólników należeć będzie w takiej sytuacji decyzja czy likwidować spółkę czy jednak decydować się na dalsze istnienie spółki.

Zaznaczyć też trzeba, że w wersji pozytywnej nie wystarczy uchwała typu: „Zgromadzenie Wspólników podejmuje uchwałę w sprawie dalszego istnienia spółki”. Zdaniem doktryny, co też wydaje się być w takiej sytuacji logiczne uchwała powinna wskazywać na plan naprawczy, względnie przynajmniej na jego założenia. Jako formułę dokapitalizowania spółki można rozważać podwyższenie kapitału zakładowego przez wspólników lub inwestora czy też ewentualnie wniesienie dopłat do spółki z o.o.

W przypadku decyzji negatywnej generalnie powinna zostać podjęta uchwała w spawie rozwiązania spółki, która inicjuje postępowanie likwidacyjne.

W każdym przypadku pamiętać jednak trzeba, żeby przedmiotowe uchwały były podejmowane zgodnie z przepisami K.s.h. i w odpowiednim trybie.

Niezależnie od obowiązków wynikających z K.s.h. w tym zakresie, trzeba sobie jeszcze zdawać sprawę z ewentualnych obowiązków zarządu wynikających z prawa upadłościowego, jeśli spółka stanie się lub już jest podmiotem niewypłacalnym. O tym może jednak w innym wpisie.

Czytaj więcej

Oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego przez spółki jawne i partnerskie

Przypominamy, że zgodnie z art. 70a Ustawy o rachunkowości także spółki jawne oraz partnerskie, które nie sporządzają sprawozdań finansowych na podstawie tej ustawy – mają także pewne obowiązki sprawozdawcze. Chodzi w tym względzie o obowiązek złożenia do KRS oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.

Przepis ten szczegółowej stanowi, że:

„Kierownik jednostki będącej spółką jawną osób fizycznych lub spółką partnerską, której przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro i która nie stosuje zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie art. 2 ust. 2, składa we właściwym rejestrze sądowym w terminie 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy, oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego”.

Poprzednio tj. do 15 marca br. oświadczenie o braku obowiązku sporządzania sprawozdania finansowego było składane do KRS przy wykorzystaniu standardowych formularzy papierowych wg. zasad opisanych np. w artykule pt. Oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego – ważna informacja dla spółek partnerskich oraz jawnych

Natomiast począwszy od 15 marca 2018 r. – analogicznie jak w przypadku rocznych sprawozdań finansowych wprowadzona została zasada, zgodnie z którą oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego składa się do Repozytorium dokumentów finansowych informatycznie.

Wyłączona jest zatem możliwość składania dokumentów papierowych, a skuteczne złożenie oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego wymaga tylko (przetestowane przeze mnie  osobiście) konta w systemie KRS (bardzo proste do utworzenia) oraz podpisu kwalifikowanego lub też przynajmniej podpisu potwierdzonego profilem zaufanym ePUAP (ten ostatni prosty do uzyskania także przy wykorzystaniu bankowości elektronicznej).

Technicznie dalej po wejściu na stronę https://ekrs.ms.gov.pl/ należy wejść do zakładki „Bezpłatne zgłaszanie sprawozdań finansowych”.

Następnie system zażąda zalogowania się na konto. Po zalogowaniu się należy wykonać krok 1 a zatem „Przygotowanie i składanie zgłoszeń”.

Po naciśnięciu „nowego zgłoszenia” należy wpisać nr KRS danej spółki jawnej lub też partnerskiej. System wczyta wówczas dane podstawowe podmiotu wraz z danymi osób reprezentujących spółkę oraz wraz z już złożonymi dokumentami finansowymi.

Przechodząc dalej należy wypełnić: okres za który jest składane oświadczenie oraz wybrać tę pozycję z rozwijanej listy. Następnie system przeniesie tak jak w moim przypadku gdzie wybrany został podpis potwierdzony profilem zaufanym ePUAP do systemu ePUAP, gdzie wystarczy już tylko podpisać wniosek. Wniosek podpisuje jedna z osób uprawnionych do reprezentacji dla której, w systemie KRS przypisany jest nr PESEL. Wcześniej system weryfikuje jeszcze potencjalne niezgodności.

Natomiast już kilka minut później oświadczenie o niesporządzeniu sprawozdania finansowego pojawia w systemie.

Przy założeniu, że posiadasz lub założysz konto na portalu KRS i dysponujesz podpisem elektronicznym lub potwierdzanym ePUAP złożenie oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia sprawozdania finansowego zajmie Ci max kilkanaście minut.

Niestety system nie daje możliwości  złożenia oświadczenia przez pełnomocnika, co wymusza osobistą aktywność.

Czytaj więcej

wniosek do KRS Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Składając wniosek do KRS pamiętaj o nowych obowiązkach!

Składając wniosek do KRS po dniu 15 marca 2018 r. trzeba pamiętać o kilku nowościach. Dotyczą one w szczególności obowiązku zgłoszenia do KRS adresów reprezentantów spółek czy też osób uprawnionych do powoływania zarządu.

Obowiązki odnoszące się do członków zarządu, likwidatorów czy prokurentów

Zgodnie ze zmienioną ustawą o KRS (art. 19a ust. 5)  do wniosku o wpis do rejestru osób reprezentujących podmiot, likwidatorów oraz prokurentów należy dołączyć oświadczenie takiej osoby o wyrażeniu zgody na powołanie, oraz wskazać jej adres do doręczeń.

Oświadczenie nie będzie konieczne tylko w przypadku gdy: a) wniosek o wpis będzie podpisany przez osobę, która podlega wpisowi lub udzieliła pełnomocnictwa do złożenia wniosku, lub też 2) zgoda osoby powoływanej jest wyrażona w protokole z posiedzenia organu powołującego lub w umowie spółki.

Jeśli Twoja spółka jest już wpisana do KRS, to ww. oświadczenie będzie musiało zostać złożone do KRS wraz z pierwszym najbliższym wnioskiem składanym do KRS, jednak nie później niż w terminie 18 miesięcy licząc od dnia wejścia w życie zmiany Ustawy o KRS w tym zakresie.

Nie będzie to jednak dotyczyło przypadków, w  których adresy do doręczeń już znajdują się w aktach rejestrowych.

Oczywistym jest także obowiązek aktualizowania adresów do doręczeń, jeśli nastąpi w tym zakresie zmiana.

Czytaj więcej

członek rady nadzorczej pracownikiem Prawo dla księgowych

Czy członek rady nadzorczej spółki może być jednocześnie jej pracownikiem?

W niektórych przypadkach w spółkach, w których funkcjonuje rada nadzorcza (obligatoryjna w spółkach akcyjnych, generalnie fakultatywna w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością) powstać może problem tego czy takie osoby mogą być zatrudnione w spółce na podstawie umowy o pracę. Czy zatem członek rady nadzorczej może być pracownikiem spółki?

Co na temat członka rady nadzorczej jako pracownika mówią przepisy prawa?

W ty zakresie ważne są regulacje art. 387 K.s.h. (dotyczy spółki akcyjnej, oraz art. 214 K.s.h. który dotyczy spółki z o.o. – o analogicznej treści). Z art. 387 K.s.h. dotyczącego łączenia stanowisk wynika, że:

„1. Członek zarządu, prokurent, likwidator, kierownik oddziału lub zakładu oraz zatrudniony w spółce główny księgowy, radca prawny lub adwokat nie może być jednocześnie członkiem rady nadzorczej.

2. Przepis § 1 stosuje się również do innych osób, które podlegają bezpośrednio członkowi zarządu albo likwidatorowi.

Czytaj więcej

najem prywatny działalność Prawo dla księgowych Małgrzata Gach

Uważaj na najem prywatny – najem prywatny a działalność

Jednym z bardziej popularnych źródeł przychodów w obecnym czasie pozostają przychody z najmu. W wielu przypadkach przedmiotem najmu pozostaje nie jedna nieruchomość (np. mieszkanie) ale kilka nieruchomości. I tutaj pojawia się pytanie czy osoba fizyczna wynajmując dwie czy też dopiero np. 5 nieruchomości może traktować taki najem jako najem prywatny czy też już jako działalność gospodarczą

Najem prywatny a działalność – o co chodzi

Dla mniej na razie wtajemniczonych problem zasadza się jak zawsze na podatkach. Przychody z najmu mogą być bowiem opodatkowane ryczałtem (8,5% od przychodu z najmu z tym że powyżej 100.000 zł. stawka zmienia się na 12,5%), wg skali podatkowej jako przychody z najmu lub też jako działalność gospodarcza.

Oczywiście wybór najbardziej korzystnej formuły opodatkowania zależny jest m.in. od tego czy chcemy np. rozliczać wydatki remontowe, odsetki od kredytu czy odpisy amortyzacyjne.

W wielu jednak przypadkach wynajmujący jako najprostszą formułę opodatkowania wybierają ryczałt od przychodów z najmu. Ważne jest tutaj zastrzeżenie, że dotyczy to przychodów z najmu dokonującego się poza działalnością gospodarczą. Tj. jeśli wynajem nie stanowi Twojej działalności gospodarczej.

I tutaj pojawia się sygnalizowany problem, tj. czy wynajmując 2, 3 lub 5 mieszkań nadal można je opodatkować ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych jako najem prywatny czy też jest to już działalność gospodarcza, gdzie stosuje się na zwykłych zasadach podatek liniowy lub skalę podatkową.

Czytaj więcej

prokurent dla przedsiębiorcy Prawo dla księgowych Małgorzata Gach

Prokurent dla przedsiębiorcy – nowa regulacja prawna

30 kwietnia br. weszły w życie przepisy statuujące tzw. Konstytucję Biznesu. Jedną z istotniejszych zmian jest wprowadzenie możliwości ustanowienia przez przedsiębiorcę wpisanego do CEiDG prokurenta.

Dotychczas możliwość ustanowienia prokurenta – rodzaj generalnego pełnomocnika – miały tylko podmioty wpisane do KRS. Więcej na ten temat pisałam w artykule pt. „Czy warto ustanowić prokurenta”.

Co zmieniło się po 30 kwietnia 2018 r.

W związku z wejściem w życie ustawy z dnia Prawa przedsiębiorców (ustawa ta zastąpiła dawną Ustawę o swobodzie działalności gospodarczej) także przedsiębiorca wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej może ustanowić prokurenta.

Udzielenie oraz wygaśnięcie prokury podlega wpisowi do CEIDG, jej ustanowienie wymaga formy pisemnej, zaś uprawnienia prokurenta ustanowionego przez przedsiębiorcę są analogiczne jak prokurenta ustanowionego przez spółki na podstawie dotychczasowych przepisów.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami – prokura wygasa w związku z wykreśleniem przedsiębiorcy z CEiDG a także w przypadku przekształcenia przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę z o.o. lub akcyjną.

Prokurent dla przedsiębiorcy – do czego faktycznie uprawnia prokura?

Przepisy mówią, że prokurent uprawniony jest do wszystkich czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Może zatem generalnie w całości prowadzić przedsiębiorstwo osoby fizycznej.

Z mocy jednak przepisów Kodeksu cywilnego (art. 1091 K.c.) prokurent nie może dokonać zbycia przedsiębiorstwa, dokonać czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości. Zatem najważniejsze czynności prawne zostały z prokury wyłączone i dokonać jej może tylko przedsiębiorca lub ustanowiony do tych czynności konkretnie pełnomocnik.

Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że uprawnienia wynikające z prokury są bardzo szerokie, dlatego też należy kontrolować czynności prokurenta, a w przypadku problemów zawsze można prokurenta odwołać.

Oczywiście obok prokury możliwe jest ustanowienia na dotychczasowych zasadach pełnomocnika.

Dla jasności warto wiedzieć jaka jest różnica pomiędzy pełnomocnictwem a prokurą. Zapraszam do przeczytania dwóch artykułów w tym zakresie:

Pełnomocnictwo i prokura – czym się różnią (cz.1)

Pełnomocnictwo i prokura – czym się różnią (cz.2)

Czytaj więcej